Маълумот

Ибодати ибтидоӣ

Ибодати ибтидоӣ


We are searching data for your request:

Forums and discussions:
Manuals and reference books:
Data from registers:
Wait the end of the search in all databases.
Upon completion, a link will appear to access the found materials.

Дар давраи дини яҳудӣ (асри 6 то эраи мо-70 эраи мо), дини яҳудӣ ба ташаккул додани ақидаҳое шурӯъ кард, ки аз асрҳои 10 то 7 пеш аз милод дини исроилӣ ва дини яҳудӣ хеле фарқ мекарданд. Махсусан, ин давра ҳаракати назаррасро ба сӯи тавҳид, кодификатсияи анъанаҳои муҳим ба ҳувияти динӣ (яъне Библия ибрӣ) ва ғояҳои нав дар бораи парастиши Яҳува нишон медиҳад.

Таъсири фарҳангӣ

Бо баланд шудани қудрат барои салтанатҳои Яҳудо ва Исроил дар асри VIII пеш аз милод, Ерусалим макони маъбади марказии дини яҳудиён ва исроилиён ва аз ин рӯ, сиёсат гардид. Ин як фаҳмиши маъмул дар саросари ҷаҳони қадим буд, ки маъбад ва ба ин васила шаҳр то даме ки маъбад хуб нигоҳдорӣ мешуд ва худо аз мардум хушнуд буд, бехатар буд. Дар ибтидои асри 6 то эраи мо, ин ақидаи анъанавӣ зери шубҳа гузошта шуд. Дар маъбади Ерусалим ашёҳои қиматбаҳо ду маротиба аз ҷониби подшоҳони ғайрияҳудӣ забт карда шуданд ва сипас онро дар соли 586 то эраи мо империяи Необавилон несту нобуд кард. Шикастани ин мафҳуми анъанавӣ яҳудиёнро маҷбур сохт, ки ақидаҳои мазҳабии худро дубора баррасӣ кунанд.

Илова бар ин, бо пайдоиши империяи Форс дар охири асри 6 то эраи мо, гурӯҳҳои одамоне, ки аслан аз Асосиёиён ва Необавилонҳо бадарға карда шуда буданд, иҷозат доданд, ки ба ватанашон баргарданд. Ҳамин тариқ, ба яҳудиёни сарватманд иҷозат дода шуд, ки ба Яҳудо баргарданд ва онҳо маъбадро дар Ерусалим барқарор карданд. Дар ин давра, далелҳои адабӣ инчунин мавҷудияти ҷомеаҳои яҳудиро дар Миср, Байнаннаҳрайн, Сомария ва Яҳудо (Юҳуд) нишон медиҳанд, ки одатан диаспораи яҳудиён номида мешаванд. Аз сабаби паҳншавии ҷуғрофии яҳудиён, возеҳ аст, ки ҷамоатҳои мухталифи яҳудиён бо роҳҳои гуногун рушд кардаанд. Ҳамин тавр, ягон амалияи ягонаи дурусти дини яҳудӣ вуҷуд надошт. Гарчанде ки дар робита ба мавқеи марказии худои Яҳува муттаҳид шуда буданд, ақидаҳои зиёде дар бораи ибодати дуруст буданд. Аз ин сабаб, баъзе олимон дини яҳудиро дар ин давра ҳамчун яҳудиёни ибтидоӣ меноманд (ба шумораи ҷамъ таваҷҷӯҳ кунед).

Аз асри IV то эраи мо, дини яҳудӣ пешрафти минбаъдаро тавассути мубодилаи фарҳангҳо бо ҷаҳони эллинӣ ва румӣ аз сар гузаронд. Махсусан муҳим он аст, ки яҳудиён дар Яҳудо дар тӯли якчанд сол аз ҷиҳати сиёсӣ мустақил буданд. Ду натиҷаи асосии ин истиқлолияти сиёсӣ пешрафтҳои назарраси динӣ ва харобшавии маъбади 2 -юми Ерусалим дар соли 70 -и эраи мо буд, ки он дар асри 6 то эраи мо аз нав сохта шуда буд. Аксари олимон ин ҳодисаро анҷоми дини яҳудӣ мешуморанд; аз соли 70 пеш аз милод, дини яҳудӣ ба категорияи "яҳудияти раввинӣ" дохил мешавад.

Тавҳид

Тахриби маъбади Ерусалим дар соли 586 пеш аз милод тасаввуроти анъанавиро дар бораи дахлнопазирии Ерусалим зери шубҳа гузошт. Аз ин рӯ, яҳудиён масъалаи ҳукмронии Яҳуваро дар давраи форсӣ (охири асри 6 то эраи мо) дубора баррасӣ карданд. Ин дар китоби библиявии Ишаъё тасдиқ карда шудааст. Олимон маъмулан Ишаъёро аз рӯи мундариҷа ва забон ба ду бахш тақсим мекунанд: 1-уми Ишаъё бобҳои 1-39 ва 2-юми Ишаъё бобҳои 40-66 аст, ки охиринаш маъмулан ба давраи форсӣ рост меояд. Дар Ишаъё 44: 9-20, муаллиф бар зидди ибодати худоёни дигар, хусусан тавассути бутҳо ибодат карданро, ки ба Яҳува нигаронида нашудааст, мегӯяд: «Онҳо [бутҳо] намедонанд ва намефаҳманд; зеро чашмони онҳо баста аст, бинобар ин онҳо наметавонанд бубинанд, ва ақлашон низ, то онҳо нафаҳманд »(Омӯзиши Китоби Муқаддас бо шарҳи нави Оксфорд).

Таърихро дӯст доред?

Барои номаи почтаи электронии ҳарҳафтаинаи мо сабти ном кунед!

Бисёр олимон Ишаъё 40-66-ро ҳамчун яке аз далелҳои аввалини тавҳидоти яҳудӣ мешуморанд.

Дар Байнаннаҳрайн, худоёнро аксар вақт тавассути пайкара ибодат мекарданд, ки мавҷудияти худои дар он ҳайкал бударо дарк мекард. Аз ин рӯ, бо назардошти ҳайкалҳо ҳамчун бутҳои беҷон, Ишаъё изҳор медорад, ки худоҳо воқеан дар ҳайкалҳо набуданд. Аз ин рӯ, бисёр олимон инро ҳамчун яке аз далелҳои аввалини тавҳидоти яҳудӣ мешуморанд. Ин ақида дар Ишаъё 45: 1-7 боз ҳам рушд ёфтааст, ки дар он Яҳува иддао мекунад, ки Курушро подшоҳи империяи Форс номидааст, то Бобилро ҳамчун як роҳи доварӣ кардани Бобил бигирад. Матн нишон медиҳад, ки Яҳува подшоҳони хориҷиро ҳамчун василаи ҳукми худ истифода мебарад, ки он ба тасвири васеътари бобҳои 40-48 мувофиқат мекунад, ки дар он Яҳува ҳамчун муаллифи худи таърих ҳисобида мешавад.

Библия ибрӣ, ҳарчанд, на ҳама анъанаҳои яҳудиёнро ифода мекунад. Гурӯҳҳои алоҳидаи яҳудиён ҳам дар Месопотамия ва ҳам дар Миср ривоҷ ёфтанд. Дар Байнаннаҳрайн, лавҳаҳои мехӣ, ки маъмулан "лавҳаҳои Мурашу" ва "Ал-Яҳуду" (тарҷумашудаи "Яҳдатаун" номида мешаванд), ба як ҷамоаи яҳудиён шаҳодат медиҳанд, ки дар асрҳои 6 то 5 пеш аз милод дар наздикии Бобил зиндагӣ ва кор мекарданд. Мутаассифона, сабтҳо пеш аз ҳама ҳуҷҷатҳои ҳуқуқӣ ва молиявӣ мебошанд. Азбаски унвони "Yahu" (Yahweh) ба бисёр исмҳои шахсӣ дар ҳуҷҷатҳо пайваст карда шудааст, онҳо эҳтимол Яҳуваро парастиш мекарданд. Мутаассифона, муайян кардани ақидаҳои динии ин яҳудиёни бадарғаи берун аз он душвор аст, масалан имкони ибодати ин яҳудиён ба худоёни Месопотамия.

Ба ҳамин монанд, мактубҳо ва ҳуҷҷатҳо аз маскуни яҳудиёни асри V то милод дар Филантини Миср ба ибодаткунандагони Яҳува шаҳодат медиҳанд. Дар дохили ин ҳуҷҷатҳо, далелҳо мавҷуданд, ки шояд баъзе яҳудиён низ худоёни Анат ва Ашимро парастиш мекарданд. Ҳамин тариқ, ин яҳудиёни мувофиқ ҳатман тамоилҳои тавҳидотии адабиёти библиявии давраи форсиро риоя намекарданд.

Илова бар ин, шаклҳои дини халқӣ вуҷуд доштанд; ақидаҳо ва одатҳои динӣ, ки мавқеи намоёнро ишғол накардаанд ё ба усулҳои стандартии эътиқод ва амалияи динӣ табдил наёфтаанд. Азбаски Китоби Муқаддаси ибронӣ эҳтимол идеологияи котибони сарватмандро инъикос мекунад, дини маъмули халқӣ дар далелҳои таърихӣ хуб нишон дода нашудааст. Бо вуҷуди мухолифатҳои эҳтимолии гурӯҳҳои алоҳида, дар охири давраи эллинизм ва румӣ, умуман қабул карда мешавад, ки тавҳид омили муайянкунандаи дини яҳудӣ буд.

Як тағироти куллӣ дар ғояҳо вуҷуд дорад, ки ба тавҳид дар стандарти яҳудӣ бештар табдил ёфтанд. Аниқтараш, котибони яҳудӣ пантеони пешини илоҳиро ҳамчун фариштаҳо тасаввур мекарданд. Ин тағирот беҳтарин мисол дар 1 Ҳанӯх аст. Одатан ба асри 3 то эраи мо тааллуқ дорад, 1 Ҳанӯх яке аз аввалин матнҳоест, ки ба эътиқод ба фариштагон ҳамчун "ёварони худо ва масъул барои кори кайҳон, инчунин барои иҷрои вазифаҳои илоҳии марбут ба соҳаи инсон шаҳодат медиҳанд" (Граббе, 243). Намуди зоҳирии ин мавҷудот, ки ба ҳайси шӯрои Яҳува хидмат мекунанд, тасаввуроти худоёни қадимаи семитҳои Ғарбӣ мебошад, ки ҳамчун шӯрои Яҳува хидмат мекарданд. Ғайр аз он, азбаски ҳеҷ гуна идеяҳо дар холигӣ ​​ба вуҷуд намеоянд, эҳтимол дорад, ки гурӯҳбандии фариштагон ва девҳо то охири давраи форсӣ пурра амалӣ шуда бошад ва 1 Ҳанӯх танҳо анъанаҳои дар гардиш бударо инъикос мекунад. Ҳамин тариқ, бо таъсиси 1 Ҳанӯх, котибони яҳудӣ тавонистанд бо пантеони семитҳои ғарбӣ ба таври қаноатбахш мубориза баранд.

Маросимҳо

Фисҳ

Мувофиқи Хуруҷ 12-13, Фисҳ бо мақсади пешгирии марги кӯдакони аввал дар балои 10 таъсис дода шудааст. Гарчанде ки эҳтимолияти таърихии даҳ балои китоби Хуруҷ ва аз ин рӯ пайдоиши Фисҳро тасдиқ кардан мумкин нест, он бо як ҷашнвораи дигар аз макони бостоншиносии Сурия (асри 12 то милод) шабоҳатҳои қавӣ дорад. Дар ин макон дар Сурия, сабтҳои адабӣ шаҳодат медиҳанд зукру ҷашн бо хусусиятҳои ба ҳам монанд: он дар рӯзи 14-уми моҳи аввал баргузор мешавад, ки ҳафт рӯз давом мекунад, хунро дар тахтаи дарҳо молида, ҳайвонҳои нахустзодаро қурбонӣ мекунанд. Бинобар ин шабоҳатҳо, ақидаҳои аслӣ дар иди Фисҳ эҳтимолан аз асри VII пеш аз милод сарчашма мегиранд; аммо, ҳамчун ёдбуди махсуси хуруҷ аз Миср, Фисҳ эҳтимоли бештар аз давраи форсӣ аст.

Андешаҳои аслӣ дар иди Фисҳ аз асри 7 пеш аз милод сарчашма мегиранд; аммо, ҳамчун ёдбуди хуруҷ аз Миср, Фисҳ як рушд аз давраи форсӣ аст.

Ин ҷашнвора, ҳамчун як қисми ҳаёти одамон, минбаъд дар Папири Elephantine (асри 6 то эраи мо) тасдиқ карда мешавад. Ҷолиби диққат аст, ки тавсифи иди Фисҳ дар папири Elephantine аз Библия ибрӣ фарқ мекунад. Баръакси Китоби Муқаддаси ибронӣ (Ибодат 23: 3-8), он нӯшокиҳои fermentedро манъ мекунад. Гарчанде ки фарқият ночиз аст, он ақидаҳои гуногунро дар бораи амалияи дурусти маросимӣ нишон медиҳад.

Ба ҳамин монанд, маросими иди Фисҳ аз ҷониби сомариён дар асри IV то эраи мо амалӣ карда шуд, ки инро Пантикаи Самарӣ тасдиқ кардааст. Дар аксари ҳолатҳо, он ҳамон тавре ки Панҷшанбе дар Инҷили Ибриён аст; аммо, бар хилофи яҳудиёни Яҳудо, сомариён мебоист ин маросимро дар кӯҳи Геризим иҷро мекарданд. Онҳо ин корро карданд, зеро онҳо баръакси яҳудиён, ки ба Ерусалим макони муқаддас меҳисобиданд, кӯҳи Геризимро кӯҳи муқаддас меҳисобиданд.

Ниҳоят, порчае аз як варақ дар Қумрон (воқеъ дар Баҳри Мурда; таърихи с. Асри III то эраи мо то асри 1 эраи мо) аз ҳамроҳ шудан ба иди Фисҳ (Парри ва Скиннер) писарону духтарони ҷавонро маҳдуд мекунад. Ин таҷриба танҳо дар ин порча зикр шудааст, на дар дигар анъанаҳои адабӣ, ки бо ишора ба гуногунӣ, аммо ваҳдати умумӣ дар амали иди Фисҳ ишора мекунад.

Шанбе

Шанбе идеяи истироҳат аст, ба таври муайян, аз шоми ҷумъа то шоми шанбе (яъне рӯзи ҳафтум). Пайдоиши таърихии шанбегӣ норӯшан аст; аммо, анъанаи библиявӣ аҳамияти рӯзи шанберо бо ҳисоби офариниш дар Ҳастӣ 1: 1-2: 3 мепайвандад. Дар ривоят, Яҳува дар рӯзи ҳафтум офариданро бас мекунад. Матнҳо ба монанди Хуруҷ 31: 12-18 дар ин бора тавассути фаҳмидани офариниши дар боло зикршуда ҳамчун далели аввали аҳди байни исроилиён ва Яҳува инъикос меёбанд. Аммо, азбаски Ҳастӣ 1: 1-2: 3 эҳтимолан ба давраи форсӣ рост меояд, эҳтимолияти марказии амалияи шанбегӣ шояд дар байни асрҳои 6 то 5 пеш аз милод пайдо шуда бошад. Ҳамин тариқ, дар ҳоле ки матнҳои қаблӣ ба рӯзи шанбе ишора мекунанд (2 Подшоҳон 4:23, 11: 4-12, 16: 17-18), он танҳо як мавзӯи асосии марказӣ дар адабиёти марбут ба давраи форсӣ мегардад.

Масалан, 1 ва 2 Вақоеънома нисбат ба пайваста шарҳ медиҳанд, ки амалияи рӯзи шанбе чиро дар бар мегирад. Ин матнҳо, ки бозёфтҳои 1 ва 2 Подшоҳон ҳастанд ва ба давраи форсӣ рост меоянд, ҷанбаҳои рӯзи шанберо нисбати маъбад қайд мекунанд: қурбонӣ дар маъбад дар рӯзи шанбе (2 Вақ. 2: 4, 31: 3) ва як қатор нон барои рӯзи шанбе омода карда шудааст (1 Вақоеънома 9:32). Дар китоби Наҳемё, ки баъзеи онҳо ба асри 5 то эраи мо тааллуқ доранд, қоидаҳои рӯзи шанбегӣ дақиқтар муайян карда мешаванд: хариди хӯрок, фурӯши хӯрокворӣ, интиқоли мавод ва борбардории ашё барои нақлиёт аз рӯи рӯзи шанбе берун аз хати муқаррарӣ қарор дорад. истироҳат. Ҷолиби диққат аст, ки дар матнҳои Elephantine дар бораи рӯзи шанбе чизе гуфта нашудааст. Гарчанде ки дар матнҳои Elephantine набудани рӯзи шанбегӣ маънои онро надорад, ки онҳо рӯзи шанберо иҷро накардаанд, аммо ин имкониятро баланд мебардорад.

Шанбе барои ибтидои яҳудиён дар давраи эллинизм махсусан муҳим буд. Дар асри 2 то эраи мо ҳокими Селевкиён Антиох IV кӯшиш кард, ки назорати Ерусалимро барқарор кунад. Тибқи сабтҳои таърихӣ, як қисми стратегияи ӯ эллин кардани яҳудиён буд. Ҳамин тавр, ӯ дар рӯзи шанбе ба Ерусалим ҳамла кард, маъбади Яҳуваро дар Зевс ба худои Зевс бахшида, хукро дар қурбонгоҳ сӯзонд ва Таврот ва хатнасурро манъ кард. Мухолифат ба ин ҷанбаҳои меъёрии ҳувият ва амалияи дини яҳудӣ дар байни раҳбарони эллинистӣ, ғайрияҳудӣ ва яҳудиён ихтилоф эҷод кард. Ин ихтилоф яҳудиёнро водор сохт, ки худро аз рӯи ин омилҳо муайян кунанд (рӯзи шанбе, маъбади Яҳува дар Ерусалим, нопокии хук, Таврот ва хатна) ҳатто пеш аз амали Антиох IV. Дар посух ба амали Антиох, як гурӯҳи яҳудиён, ки аввал бо сарварии Маттиас саркашӣ карданд ва пояҳои салтанати Яҳудияро таъсис доданд, ки аз ҷониби сулолаи Ҳасмониён ҳукмронӣ карда мешаванд.

Дигар маросимҳо

Яке аз маросимҳои асосии дини яҳудӣ хатна буд. Ба таври васеъ шарҳ дода шудааст, ки он аҳди байни Яҳудиён ва Яҳуваро ифода мекунад (Ҳас. 17: 10-14; Хур. 4: 24-26; Еҳ. 5: 2-12; Такр. 10:16; Ирм. 4: 4, 9:25, 9:26). Ҷашнҳои дигар низ рушд карданд, ба мисли Ём Киппур, ҷашнҳои моҳи нав, иди ҳафтаҳо, иди хаймаҳо ва иди фатир. Гарчанде ки ҳар як ҷашнвора дар доираи анъанаҳои яҳудӣ ба маъно ва амалияи ягонаи теологӣ ноил гашт, онҳо таносуби васеътар ва қадимии байни фестивалҳо ва тақвими кишоварзиро инъикос карданд. Дар асри 2 то эраи мо Ханукка як роҳи муҳими ёдоварии тақдими маъбади Ерусалим дар посух ба амали Антиох IV буд.

Илова бар ин, Миква дар асри 2 то эраи мо як зарурати расмии расмӣ шуд. Миква як ҳавзи махсуси об буд, ки дар он калонсолон бояд барои тозагии расмӣ ғарқ мешуданд. Зиёда аз 850 Миква дар заминаҳои гуногун (ҷойҳои дафн, хонаҳо, синагогҳо, марказҳои кишоварзӣ ва ғайра) кашф карда шуданд, ки нишон медиҳанд, ки оббозии расмӣ пас аз асри 2 то милод як амали муҳим буд.

Ниҳоят, синагогҳо бори аввал дар давраи эллинизм (археологӣ) тасдиқ карда мешаванд. Дар навиштаҷот дар лавҳаи тахтаи асри 3 то милод дар Миср чунин гуфта шудааст: "Аз номи подшоҳ Птолемей ва малика Беренис хоҳар ва занаш ва фарзандони онҳо, яҳудиён насрро бахшидаанд" (Граббе, 235). 'Proseuche' калимаи юнонии 'ҷои ибодат' мебошад. Аз сабаби зиёд шудани марказияти намоз дар давраи эллинизм, рушди ибодатгоҳ як натиҷаи табиист.

Библия ибронӣ

Библия ибрӣ, ки бо номи Танах ё Аҳди Қадим маъруф аст, як антологияи матнҳои яҳудист, ки дар асри 8 то милод навишта ва тартиб дода ва тартиб дода шудааст. Ҳамин тариқ, Китоби Муқаддаси ибронӣ ҳамчун як китоб оғоз нашудааст; балки бо мурури замон тавассути тартиб додани матнҳои зиёди яҳудӣ рушд кард. Аммо, матнҳо на ҳамеша ҳамчун матнҳои илҳомбахш, бонуфуз ва муқаддас фаҳмида мешуданд; нақши матнҳои яҳудӣ дар ифодаи динӣ дар байни асри 6 пеш аз милод ва асри 1 то эраи мо инкишоф ёфтааст.

Одатан аз асрҳои 8 то 6 пеш аз милод навишта шудааст, китоби Подшоҳон таърихи Исроил ва Яҳудои қадимро аз давраи ҳукмронии Довуд то харобшавии маъбади Ерусалим дар асри 6 то эраи мо нақл мекунад. Ба ҳамин монанд, китоби Вақоеънома таърихи ҳамон давраро нақл мекунад; аммо, он дар давраи форсӣ навишта шуда ва қисми зиёди маводи подшоҳонро нусхабардорӣ кардааст. Баъдан, он матнҳои қаблан мавҷудбудаи Подшоҳонро илова мекунад ва аз онҳо дур мекунад. Тағирот ба мо кӯмак мекунад, то бифаҳмем, ки нақши Инҷили ибронӣ дар ибтидои дини яҳудӣ чӣ гуна тағир ёфтааст.

Масалан, дар 2 Подшоҳон 21: 1-16 гуфта мешавад, ки подшоҳи Яҳудо Менашше «хуни бисёр бегуноҳонро рехт, то даме ки Ерусалимро аз як канор то канори дигар пур кард, ба ҷуз аз гуноҳе, ки Яҳудоро ба гуноҳ овардааст, то онҳо он чи дар назари [Худованд] бад буд, кард »(NASB, 2 Подшоҳон 21:16). Ба ибораи дигар, муаллиф тасмим гирифтааст, ки Менашше подшоҳи бад ва бад аст, ки барои фолбинӣ ва сарпарастии парастиши худоёни ғайр аз Худованд фасод ҳисобида мешуд. Ҷавоб ба ин амалҳо, Яҳува ваъда дод, ки Исроилро нест мекунад (2 Подшоҳон 21: 11-13). 2 Вақоеънома 33: 10-17, аммо амалҳои Менашше-ро ислоҳ мекунад ва қайд мекунад, ки ӯ дар назди Худованд тавба кардааст, ҳамаи бутҳоро дар Яҳудо нест кардааст, шаҳрҳои Яҳудоро мустаҳкам кардааст ва қурбонии беҳбудӣ ва шукргузорӣ ба Худовандро тақдим кардааст.

Ин фарқиятҳо фаҳмиши нави сулолаи Довудро нишон медиҳанд. Аз насли Довуд будан, амалҳои Менашше дар Подшоҳон эҳтимолан созишномаи байни Яҳува ва Довуд, яъне аҳди байни подшоҳ Довуд ва Яҳуваро ғайриқонунӣ гардониданд; аммо, Хроникаҳо бо илова кардани тавба, роҳбарии ҳарбӣ ва роҳбарии динӣ сулолаи Довудро аз нав қонунигардонӣ мекунанд. Хроникаҳо Подшоҳонро аз нав сабт мекунанд, ки ин марказ, арзиш ва қонунияти сулолаи Довудро таблиғ мекунад.

Тафовутҳо инчунин аҳамияти афзояндаи қонуни Яҳуваро нишон медиҳанд. Ҳангоми тавсиф кардани аъмоли бади Менашше дар Вақоеънома, ровӣ меъёреро шарҳ медиҳад, ки Менашше бо суханони Яҳува риоя накардааст: "ҳар он чиро, ки ман ба онҳо фармудаам, мувофиқи тамоми шариат, фароиз ва фароизи тавассути Мусо додашуда иҷро кунед". (2 Вақоеънома 33: 8). Подшоҳон қонунҳо, қонунҳо ва фармонҳои Худовандро қайд мекунанд, ки ҳамаи онҳо дар амалияи қадимии динӣ ҷанбаҳои умумӣ буданд; аммо, он онро ҳамчун қонуне, ки тавассути Мусо дода шудааст, муайян намекунад. Вақоеънома шариатро, ки тавассути Мусо дода шудааст, муайян мекунад. Ин илова нишон медиҳад, ки итоат ба қонуне, ки Мусо додааст, дар давраи форсӣ як ҷузъи марказии амалияи динӣ шуда буд. Гарчанде ки аниқ муайян кардани он ки қонуни Мусо дар давраи форсӣ чист, душвор аст, мумкин аст, ки он чизест, ки мо ҳоло он панҷ китоби аввали Китоби Муқаддаси Ибриён: Ҳастӣ, Хуруҷ, Ибодатҳо, Ададҳо ва Такрори маъмулан бо номи Таврот ё Панҷшанбе маълум аст).

Ҳангоме ки Библия ба забони ибронӣ ҳамчун пешниҳоди дастуроти илоҳӣ қабул карда мешуд, ақидаҳо дар дохили он ҳамчун амалия ва аломати эътиқод барои яҳудиён хидмат мекарданд, гарчанде ки матнҳои мухталифи яҳудӣ ва библиявӣ баъзан теология ва ҷаҳонбинии гуногунро ифода мекарданд. Ҳамин тавр, ба ҷои он ки матнҳои муқаддас ва муқаддас бошанд, матнҳо дар Инҷили Ибриён намояндаи амалия ва ақидаҳое буданд, ки барои шахсияти баъзе яҳудиён муҳим буданд.

Ба таври васеъ шарҳ дода шуда, нақши Библия ибрӣ ҳамчун як ҳуҷҷати бонуфузи мазҳабӣ дар давраи эллинизм бештар марказӣ шуд. Дар ин давра, матнҳо ба монанди Аҳди Дувоздаҳ Патриарх (асри 2 то милод) Тавротро ҳамчун як ҳикмати умумиҷаҳонӣ баррасӣ мекунанд. Манъ ва қонунҳои Таврот мавҷуд буданд, зеро Таврот қонуни табиӣ буд. Бо вуҷуди ин, гурӯҳҳои мухталифи яҳудӣ ақидаҳои гуногун доштанд, ки чӣ тавр Китоби Муқаддас ва Таврот аз ҷиҳати динӣ эътибор доранд. Лестер Граббе роҳҳои ихтилофи одамон дар бораи Тавротро дар ибтидои дини яҳудӣ хуб тавсиф мекунад:

Масъалаи мушкилтарин [дар муайян кардани шахсияти яҳудиён] эҳтимолан “Таврот” аст, зеро далелҳо вуҷуд доранд, ки яҳудиёни гуногун дар бораи он чизе, ки бояд ба консепсия (канон) дохил карда шавад, тафсири он чизҳо (тафсир) ва аҳамияти нисбии анъанаҳои (мақоми) қабулшуда (294).

Ягон роҳи ягонаи амалияи яҳудӣ вуҷуд надошт. Гарчанде ки гурӯҳҳои мухталиф як анъанаҳоро ба таври васеътар мубодила мекарданд, онҳо аксар вақт онҳоро бо тарзҳои хос ва возеҳ баён мекарданд; худи Библия ибрӣ ҳатто гуногунии анъанаҳои динии яҳудиёнро инъикос мекунад.Эътирофи ин гуногунрангӣ дар доираи анъанаҳои муштарак барои фаҳмидани яҳудияти ибтидоӣ аз нуқтаи назари таърихӣ муҳим аст.


Аз нуқтаи назари дини насронӣ, пайгирии ихтилофот душвор нест. Дар аввалин матнҳои Инҷил, ки Исоро ҳамчун мубоҳисаи масъалаҳои қонуни яҳудӣ бо фарисиён тасвир мекунанд, ҳеҷ гуна душманӣ мушоҳида намешавад. Гуфта мешавад, ки маслубиятро румиён бо дастгирии баъзе рӯҳониён (зоҳиран эллинӣ) анҷом додаанд. Ҳангоме ки мо таърихи анъанаҳои Аҳди Ҷадидро пайгирӣ мекунем, онҳо аз баҳсҳо бо фарисиён, китобдонон ва саркоҳинон [ҳамаи аъзоёни сектаҳои гуногуни яҳудиёни давраи дуюм дар маъбад] ба полемикаҳо бар зидди яҳудиён ва яҳудиён мегузаранд, аз ақидаи баъзе яҳудиён душманони Исо ба девонакунии мардуми яҳудӣ дар маҷмӯъ.

Тақрибан дар асри як, таҳриргарони Аҳди Ҷадид ба таври возеҳ тасмим гирифтанд, ки онҳо дигар ҷузъи халқи яҳудӣ нестанд. Аз ин рӯ, онҳо Исоро тавсиф карданд, ки бо ҳама яҳудиён баҳс мекунад, на танҳо бо баъзеҳо, ки барои баҳси дохилии яҳудиён мувофиқ аст. Пас аз он ки масеҳиён яҳудиёнро ҳамчун "ldquoother" диданд, ин як қадами кӯтоҳе ба ақида буд, ки ҳамаи яҳудиён барои рад кардани Исо ва аз ин рӯ барои нокомии рисолати паёмбарии ӯ масъул буданд.


Дини яҳудӣ

Дар рӯзҳои камшавии "шӯриши бузург" -и яҳудиён бар зидди румиён дар соли 70 -уми эраи мо Раббан Йоҳанан бен Заккай, ки то дер шудани ҷангро дастгирӣ мекард, дар шаҳри Явне дар шимоли лагери интернатсионалӣ зиндонӣ шуд. Ба ҷои он ки ба омӯзиши оромона баргардад, Раббан Йочанан Шӯрои олии давраи дуюми маъбадро дубора даъват кард, ки онро румиён ҳамчун макони раввинии худидоракунии вилояти консулии Яҳудия эътироф карданд. (Инро синоди Явне мешинохтанд.) Бо нишон додани иртиботи ба таври аҷиб симбиотикӣ, мақомоти Рум ба равинҳо барои пешбурди корҳои дохилии аҳолии яҳудӣ ниёз доштанд, дар ҳоле ки раввинҳо барои мустаҳкам кардани ҳокимияти худ аз дастгирии Рум вобаста буданд.

Қувваи ин муносибат ҳамагӣ ду насл пас аз исёни бузург дар давраи "исёни Бар Кочба" аз соли 132-135 озмуда шуд. Онро шахсе роҳбарӣ мекард, ки бисёриҳо дар ҷомеаи раввинӣ шахсияти масеҳӣ буданд, ки ҷанги эпикӣ бо қувваҳои румии император Ҳадрианро ташкил мекарданд. Бо вуҷуди ин, ин на танҳо як ҳаракати messianic истерияи оммавӣ буд. Иҷораи заминҳои дубора забтшуда ва тангаҳо бо номи Бар Кочба дар он навишта шуда, пас аз он калимаҳои "Шоҳзодаи Исроил" дар биёбони Яҳудия дар наздикии Эйн Геди кашф карда шуданд ва яке аз бузургтарин раввинҳои насли ӯ, раввин Акиба, ки ба таври оммавӣ эътироф шудааст ӯро ҳамчун Масеҳ. Аз ин рӯ маълум мешавад, ки раввинҳо чизе буданд аммо рӯҳониёни сулҳпарвар ҳамчун олимони пешини таърихи яҳудиён тахмин мекарданд.

Аммо, пас аз он ки дар баробари румиён қурбониҳои зиёде кашиданд, аксарияти раввинҳо дарк карданд, ки дар ҳоле ки нигоҳ доштани ҳисси қавии миллатгароӣ муҳим аст, барои нигоҳ доштани мустақилияти дохилии худ онҳо бояд дар муқобили Рум мавқеи мутобиқтарро инкишоф диҳанд. Барои расидан ба ин, раввинҳо бояд аввал қудрати худро дар ҷомеаи яҳудиён мустаҳкам карда, худро бо гузаштаи исроилӣ ва ояндаи масеҳии худ пайванд кунанд.

Дар охири асри 2, шояд дар посух ба мафҳуми падари калисои Иреней дар бораи вориси апостолҳо, раввинҳо як занҷири ҳокимиятро эълон карданд, ки онҳо ба синоди қаблии Явне нисбат дода буданд. Ҳам фарҳангҳои масеҳии ибтидоӣ ва ҳам раввинӣ дар асоси идеяи муштараки эллинистӣ чаҳорчӯби параллелии роҳбариро месохтанд. диадохе, сабти пайдарпайӣ, ки омӯзгорони таъсисдодашударо бо як мактаби тафаккури калонтар пайваст мекунад ва ҳангоми пайдоиши насли онҳо ба асосгузори он. Дар матни мишнаӣ, Пиркей Авот, "Этикаи падарон", раввинҳо як занҷири анъанаҳои шифоҳиро бо ваҳй дар кӯҳи Сино ба Мусо оғоз карданд, ки онро ба Еҳушаъ супурд, ва онро ба пирон супурд, ки онро ба паёмбарон расонданд ва ниҳоят ба мардони Ассамблеяи Кабир. Ин раввинҳои фаластинӣ даъво доштанд, ки раванди таъйини раббинӣ аллакай бо Мусо оғоз шуда буд, ки онҳо ба он ишора мекарданд Моше Раббину, "устоди мо". Дар асоси даъвои истисноии худ ба Қонуни шифоҳӣ, ки аз Худо ба Мусо интиқол дода шудааст ва аз занҷири анъана гузаштааст, раввинҳо тавонистанд қудрати сиёсӣ ва динии худро ба таври доимӣ қонунӣ кунанд.

Пас аз он ки онҳо дар Тавроти шифоҳӣ асос гузоштанд, раввинҳо дар бораи чӣ гуна сохтани таълимоти масеҳӣ баҳс карданд, ки ба онҳо қудрати теологӣ ва сиёсӣ медиҳад, то мардуми худро пеш баранд. Аз як тараф, дар боби 11 трактати Талмудӣ Санедрин, пешгӯиҳои мухталифи раввинӣ вуҷуд доштанд, ки кай Масеҳ дар насли онҳо меояд, ки бо тахминҳои мӯъҷизавии масеҳии давраи маъбади дуввум мувофиқ буданд. Аз тарафи дигар, бо дарназардошти таҳаввулоти масеҳӣ барои "Инқилоби бузург", Мессианизми ибтидоии яҳудиён ва масеҳиён, ки дар Инҷилҳои масеҳӣ ифода ёфтаанд ва исёни нокоми Барси Кочба, раввинҳо як миқдори назарраси изҳороти зидди масеҳиро таҳия кардаанд. дар худи ҳамон трактати Талмудӣ Инҳо нақши инсонро дар расидан ба кафорат комилан пахш карданд ва онро пурра ба дасти Худо супориданд.


Таърихи ҷаҳони қадим

Пас аз Сулаймон, подшоҳи Исроил ва Яҳудои вафоткарда c. 922 пеш аз милод, 10 қабилаи шимолӣ ҷудо шуда, худро ҳамчун подшоҳии Исроил барқарор карданд. Ассуриён пойтахти он Самарияро соли 722 пеш аз милод ишғол карданд.

Дар навиштаҷоти яҳудӣ гуфта мешавад, ки исроилиёни он ҷо депортатсия карда шуданд ва ба ҷои онҳо хориҷиёне, ки худои исроилиро дар баробари худоёни аҷдодии худ парастиш мекарданд, иваз карда шуданд.

Исроилиҳои бадарға кардашуда бо номи "даҳ қабилаи гумшуда" шинохта шуданд. Дини яҳудии анъанавӣ муҳоҷиронро ба сомариён пайравӣ мекунад. Бо вуҷуди ин, сомариён мегӯянд, ки коҳини библиявӣ Эли саркоҳинонро ғасб карда, дар Шило як макони бардурӯғ таъсис додааст (с. 1090 пеш аз милод).


Қабилаҳои Эфроим, Менашше ва қисми Левӣ дар муқаддасгоҳи ҳақиқӣ дар кӯҳи Геризим, дар наздикии Наблуси ҳозира монданд. Сомариён худро ба содиқон дар кӯҳи Геризим пайравӣ мекунанд.

Ҳеҷ як нуқтаи назар бидуни эътироз нест. Сабтҳои Ашшур нишон медиҳанд, ки онҳо танҳо тақрибан даҳяки исроилиёнро хориҷ кардаанд ва қисми дигари Инҷили яҳудӣ нишон медиҳад, ки подшоҳони Яҳудо пас аз суқути Сомария бо қабилаҳои шимолӣ сарукор доштанд ва бидуни он ки сокинони онҳо бегона бошанд. Назари сомарӣ бори аввал дар сарчашмаҳои асримиёнагӣ тақрибан 2000 сол пас аз ҳодисаи эҳтимолӣ тасдиқ карда шудааст.

Тақсимот байни сомариён ва яҳудиён шояд байни давраи Эзро ва Наҳемё (464 � то м.), Ки гуфта мешавад бо Сомария мушкилот доранд, ва замони Ҷон Ҳирканус, ки маъбадро дар кӯҳи Геризим дар соли 128 то м.

Ду версияи ин ҳикоя тафсирро шарҳ медиҳад: Набераи бузурги рӯҳонии яҳудӣ бо духтари волии форсии Сомария издивоҷ кард, аз ӯ ҷудо шудан нахост, бадарға карда шуд ва дар версияи баъдӣ саркоҳин дар кӯҳ буд Геризим.

Инҷилҳои Луқо ва Юҳанно ва Аъмоли ҳаввориён нақши сомариёнро дар насрониёни қадим ва муноқишаи онҳо бо яҳудиён тасдиқ мекунанд. Аммо, вақте ки яҳудиён дар солҳои 66 󈞵 ва 132 � бо румиён ҷангиданд, сомариён аз ду тараф буданд.

Сарлашкари сомарӣ Бобо Раббоҳ дар асри III барои халқи худ истиқлолият ба даст овард. То он вақт, сомариён инчунин китоби худро доштанд, ки нусхаи Пантикоҳ аз яҳудиён фарқ мекард.

Табдили Константин Бузург дар соли 312 боиси таъқиботи доимии масеҳиён бар сомариён шуд. Солҳои 484 ва 529 сомариён бар зидди Византия шӯриш бардоштанд ва ҳазорон ҳамватанони худро аз даст доданд.

Ғалабаи мусулмонон дар асри VII таъқиботро коҳиш дод, аммо бадиҳои доимиро ба амал овард, ки аҳолии Сомарияро то соли 1917 ба 146 расонд, вақте ки сомариён бо издивоҷ бо занони яҳудӣ шумораи худро афзоиш доданд. Бо вуҷуди ин, дар соли 2003 ҳамагӣ 655 сомарӣ буданд. Давлати Исроил анъанаи яҳудиёнро баръакс карда, онҳоро аслан яҳудӣ мешуморад.

Эбионитҳо насрониҳое буданд, ки Тавротро риоя мекарданд. Ном аз ebyonim ибронӣ гирифта шудааст, ки маънояш "камбизоатон" аст, ки ба назар чунин менамояд, ки худшиносии насрониёни қадимтарини Ерусалим будааст. Эбионитҳо мебоист аз ин насрониёни аввалин бармеоянд ва пеш аз фурӯпошии Ерусалим дар соли 70 -уми эраи мо аз Урдун гурехтанд.

Эбионитҳо аксар вақт аз насрониён, яҳудиёне фарқ мекунанд, ки гӯё ба тасаввуроти бокира ва илоҳияти Исои Масеҳи Носирӣ ва ҳаввориёни Павлус бовар мекарданд. Эбионитҳо, баръакс, боварӣ доштанд, ки Исо аз ҷиҳати биологӣ писари Юсуф аст ва аз сабаби ҳаёти мукаммалаш ҳангоми таъмид аз ҷониби Худо қабул карда шудааст.

Онҳо инчунин Павлус, қурбонии ҳайвонот ва хӯрдани гӯштро рад карданд ва издивоҷ ва ваннаҳои расмии ҳаррӯзаро хеле қадр карданд. Якчанд Инҷилҳои апокрифӣ бо эбионитҳо, аз ҷумла Инҷили Эбионитҳо алоқаманданд.

Ҳам эбиониён ва ҳам насрониён бо сомариён робита доштанд, ки худро "онҳое, ки [smr] [Тавротро] риоя мекунанд" меноманд. Nsr, ки аз он Носираро гирифтан мумкин аст, инчунин маънои "нигоҳ доштан" -ро дорад. Эбионитҳо ба сомариён шабоҳатҳои дигар доранд, ба монанди эътиқод ба вориси масеҳии Мусо ва танқиди маъбади яҳудиён.

Аммо, он ки эбиониён ба Ерусалим эҳтиром мегузоштанд, аз эҳтимол дур аст, ки онҳо аз самаритизм омадаанд. Чунин ба назар мерасад, ки сомариён, Исо ва эбионитҳо аз дини яҳудии зидди садукей, зидди фарисӣ, ки мазҳабҳои зиёде аз номҳои nsr гирифта шудаанд, омадаанд.

Мавқеи эбионитҳо дар байни насрониҳои ғайрияҳудӣ ва дини яҳудии раввинӣ бебозгашт шуд ва онҳо пас аз 400 аз таърих нопадид шуданд. Аз тарафи дигар, инкор кардани эбионити Исо ва#8217 дар Арианизм, несторианизм ва ислом зиндагӣ мекард.


Ибодати ибтидоӣ

Омӯзиши пайдоиши дини яҳудии рабинӣ, ки ба сарчашмаҳои аввалия ва усулҳои нав такя мекунад

Дар тӯли насли гузашта, якчанд бозёфтҳои бузург ва навовариҳои методологӣ олимонро водор карданд, ки бунёди дини яҳудиро аз нав дида бароянд. Варақаҳои Баҳри Мурда машҳуртарин буданд, аммо дигар маводҳо фаҳмиши моро дар бораи рушди дини яҳудӣ ва пас аз давраи библиявӣ дигар карданд.

Ин ҷилд баъзе далелҳои охиринро дар бораи он ки чӣ тавр яҳудияти ибтидоӣ ташаккул ёфтааст, аз ихтирои раввинҳо то ҷудо шудани яҳудият ва насроният, то он ки яҳудиёни қадим худро миллат меҳисобиданд, меомӯзад. Ба ҷои он ки танҳо эволютсия шавад, “нормативӣ ” ҳоло дини яҳудӣ натиҷаи як равише дониста мешавад, ки дар муқоиса бо харобшавии маъбади Ерусалим дар соли 70 -и эраи мо барои қабули дигарон рақобат кардааст. Ин фаҳмиши нав дар бораи он ки мо дар бораи дини яҳудӣ чӣ гуна фикр мекунем, таъсир дорад, зеро суқути ҳокимияти рабинӣ боиси бозгашти навъҳои гуногунии дар охири қадим ҳукмфармост. Ин ҷилд ҷанбаҳои шинохтаи дини яҳудиро ба назари дигар мегузорад ва хонандагонро ба фаҳмиши навтарини пайдоиши дини яҳудии меъёрӣ фош мекунад.

Ин китоб барои ҳар касе, ки ба омӯзиши дини яҳудӣ ва ташаккули он таваҷҷӯҳ дорад, ҳатмист. Ин баррасии муосири стипендия дар атрофи ин таърихи бой ва он чизе, ки барои ин соҳа дар маҷмӯъ аст, мебошад.

Фредерик Э. Гринспахн (Муҳаррир)
Фредерик Э. Гринспахн як олими барҷастаи омӯзиши яҳудиён дар Донишгоҳи Атлантикаи Флорида Гимелстоб мебошад. Вай муҳаррири Китоби Муқаддаси Ибрӣ, Занон дар Иудаизм, Мистицизм ва Каббалаи яҳудӣ ва Исроили муосир, инчунин муаллиф/муҳаррири унвонҳои сершумори дигар, аз ҷумла Вақте ки бародарон якҷоя зиндагӣ мекунанд.

Фредерик Э. Гринспахн (Муҳаррир)
Фредерик Э. Гринспахн як олими барҷастаи Гимелстоб дар омӯзиши яҳудиён дар Донишгоҳи Атлантикаи Флорида аст. Вай 16 китоб навиштааст/таҳрир кардааст, аз ҷумла Вақте ки бародарон якҷоя зиндагӣ мекунанд: бартарияти бародарони хурдсол дар Библия ибрӣ (OUP '94) ва Ҳуҷҷатҳои муҳим дар бораи Исроил ва Шарқи қадим (NYU Press, '00). Вай собиқ Президенти Ассотсиатсияи Миллии Профессорони Ибрӣ аст ва дар тӯли 5 сол муҳаррири маҷаллаи он буд, Омӯзиши ибронӣ.

Доктор Лоуренс А. Хоффман, Барбара ва Стивен Фридман Профессори литургия, ибодат ва маросим, ​​Коллеҷи Иттифоқҳои Ибрӣ

Judith R. Baskin, Philip H. Knight профессори фанҳои гуманитарӣ, Донишгоҳи Орегон


Шарҳи умумӣ

Пеш аз соли 1985, таърихшиносоне, ки давраи байни солҳои 1500 то 1800 -ро муҳокима мекарданд, онро ҳамчун тамдиди асрҳои миёна ё прекурсор ё фароғати замони муосир меҳисобиданд. Барон 1928 аввалин аст, ки ин давраро на танҳо як давраи таназзул, рукуд ва геттоизатсия мебинад. Katz 1993 ба таври возеҳ ба давра ҳамчун як навъ густариши ҷомеаи асримиёнагӣ таваҷҷӯҳ зоҳир мекунад ва онро дар заминаи таърихи Аврупо контекстӣ карда наметавонад. Мейер 1975, як муҳокимаи муҳими таърихшиносӣ дар бораи мафҳуми муосир дар байни муаррихони нав, давраи ибтидоии муосирро тамоман нодида мегирад. Исроил 2003 аввалин асарест, ки портрети ҷиддии ҳама давраро пешкаш мекунад ва исбот мекунад, ки таърихи ибтидоии яҳудиёни муосир бояд ҳамчун як давраи алоҳида фаҳмида шавад. Ҳам ҳамчун васеъ ва ҳам бознигарии омӯзиши пешравони Исроил, Рудерман 2010 як шарҳи нави ба наздикӣ интишоршудаи фарҳанги муосири фаромарзии муосири яҳудӣ мебошад. Шогирдон ва ҳамкорони Рудерман (Коэн, ва дигарон. 2014) ба наздикӣ ба ифтихори ӯ интихоби васеи иншо дар бораи фарҳанги яҳудиён дар Аврупо дар давраи муосирро нашр карданд. Karp and Sutcliffe 2018 арзёбии ҳамаҷонибаи мавзӯӣ ба вазъи майдон ва табобати васеи минтақаҳои ҷуғрофии инфиродиро пешниҳод мекунад.

Барон, Сало В. "Гетто ва озодшавӣ: Оё мо назари анъанавиро аз нав дида мебароем?" Маҷаллаи Менора 14.6 (1928): 515–526.

Иншои семинари аввал саволи назари анъанавиро дар бораи он, ки давраи байни асрҳои 16 ва 18 асри "асри торик" буд ва бояд дар муқоиса бо асри "дурахшони" муосири баъдӣ дида шавад.

Коэн, Ричард, Натали Дорманн, Элханан Рейнер ва Адам Шир, eds. Фарҳанги яҳудиён дар Аврупои муосир: Очеркҳо дар васфи Дэвид Б.Рудерман. Питтсбург, Пенсилвания: Пресс -Коллеҷи Коллеҷи Ибрӣ/Донишгоҳи Питтсбург Пресс, 2014.

Портрети ҳамаҷонибаи ҷанбаҳои мухталифи фарҳанг ва ҷомеаи ибтидоии яҳудиёни муосир, ки аз сӣ як олими фаъоли соҳа омода шудаанд.

Исроил, Ҷонатан И. Яҳудиёни аврупоӣ дар асри меркантилизм, 1550–1750. 3d ed. Оксфорд: Китобхонаи Литман аз тамаддуни яҳудиён, 2003.

Аввалин китоби муҳиме, ки давраи аввали муосирро дар таърихи яҳудиён ҳамчун як давраи алоҳида баррасӣ мекунад ва асосҳои иқтисодӣ ва сиёсии онро бо тавсиф тавсиф мекунад ва таърихи иҷтимоӣ ва фарҳангии яҳудиро ҳамчун инъикоскунанда ва ҳосилшудаи тамоюлҳои умумӣ, ки дар ҷомеаи ғайри яҳудӣ ҷойгиранд, тавсиф мекунад. Аслан соли 1985 нашр шудааст.

Карп, Ҷонатан ва Адам Сатклифф, нашриёт. Таърихи яҳудияти Кембриҷ. Ҷ. 7, Ҷаҳони аввали муосир, 1500-1815. Кембридж, Британияи Кабир: Донишгоҳи Кембриҷ, 2018.

Ин маҷмӯаи ёдгорӣ чилу як бобро дар бар мегирад, ки арзёбии вазъи кунунии соҳаро пешниҳод мекунанд. Он ба се бахш тақсим карда шуда, ба олами яҳудиёни муосири солҳои 1500 то 1615, мавзӯъҳо ва тамоюлҳои ҳаёти ибтидоии яҳудиёни муосир ва ҷомеаҳои инфиродӣ аз 1650 то 1815 муроҷиат мекунад.

Катз, Яъқуб. Анъана ва бӯҳрон: Ҷамъияти яҳудиён дар охири асрҳои миёна. Тарҷумаи Бернард Куперман. Ню Йорк: Донишгоҳи Ню -Йорк Пресс, 1993.

Бозсозии муҳими сотсиологии ҷомеаи анъанавии яҳудиён пеш аз ҳама дар Аврупои шарқӣ ва парокандагии он дар даврае, ки Катз онро "охири асрҳои миёна" меномиданд. Бори аввал дар соли 1961 нашр шудааст.

Майер, Майкл. "Таърихи муосири яҳудиён аз куҷо сар мешавад?" Дини яҳудӣ 23 (1975): 329–338.

Иншои классикӣ, ки тафсирҳои асосии ибтидои муосирро аз ҷониби таърихшиносони пешбари яҳудӣ муаррифӣ мекунанд ва ҳалли муаллиф барои муосирро ҳамчун раванди тадриҷӣ, на ҳамчун санаи мушаххас муаррифӣ мекунад.

Рудерман, Дэвид Б. Аввалин яҳудиёни муосир: таърихи нави фарҳангӣ. Принстон, NJ: Донишгоҳи Принстон Пресс, 2010.

Тафсири таърихи фарҳанги яҳудиён дар давраи муосир, ки ба мубодилаи фарҳангӣ ва робитаҳои мутақобила байни зерҳамоаҳои гуногун таъкид мекунад.

Истифодабарандагон бе обуна наметавонанд мундариҷаи пурраи ин саҳифаро бубинанд. Лутфан обуна шавед ё ворид шавед.


Таърихи мухтасари дини яҳудӣ дар Айова


Синагогаи Байт Эл дар Форт Додж, ки соли 1948 сохта шудааст, ҳоло замимаи ҷавонони Пресвитериан дорад. — бо иҷозати Ҷамъияти таърихии яҳудиёни Айова

Аввалин шаҳрдори яҳудии як шаҳри Амрико, тибқи баъзе ҳисобҳо, Айова Сити Мозес Блум буд.

Блум соли 1850 зодгоҳаш Элзаси Фаронсаро тарк карда, соли 1857 ба шаҳри Айова омад ва дар он ҷо ба қарибӣ соҳиби як мағозаи либос дар кӯчаи Клинтони Ҷанубӣ шуд (дар фазое, ки ҳоло дар мағозаи мардони Ewers ва Tailgate ҷойгир аст). Вай пас аз як сол ба шӯрои шаҳрӣ интихоб шуд ва соли 1873 ба мири шаҳр овоз дод.

Фаъолияти сиёсии ӯ бо ду мӯҳлат дар Iowa House — идома ёфт, ки дар он вай барои таъмини маблағгузории давлатӣ барои Донишгоҳи Айова ва#8212 ва ду нафари дигар дар Сенати Айова кумак карда, бори дигар ба даст овард: Блум аввалин сенатори яҳудии Айова аст. Дар соли 1879, ӯ номзадии демократиро ба лейтенант губернатор рад кард.

Дар ҳоле ки сокинони яҳудӣ, аз ҷумла Блум, дар таърихи Айова ҷой гирифтаанд, аҳолии яҳудии иёлот ҳеҷ гоҳ зиёд набуд. Имрӯз, яҳудиён ҳамагӣ 0,2 фоизи шумораи умумии аҳолии Айоваро ташкил медиҳанд. Ҷомеа инчунин дар тӯли асри гузашта муттаҳид шудааст, ки дар он ҷо як вақтҳо тақрибан ҳар як шаҳри хурди Айова ҳадди аққал якчанд тоҷирони яҳудӣ буданд, ҳоло чанд яҳудӣ берун аз шаҳрҳои калони иёлот зиндагӣ мекунанд. Бисёриҳо мутахассисоне ҳастанд, ки дар Дес Мойн ва Айова Сити зиндагӣ мекунанд, аммо ҷамоатҳои хурдтари яҳудиён дар чанд шаҳри дигари Айова овезон ҳастанд.

Мусо Блум — Саймон Глейзер/домени ҷамъиятӣ

Яҳудиёни Айова гуногунанд. Аксарияти синагогаҳои имрӯза ислоҳот ё консервативӣ мебошанд, аммо ҷомеаи православии устувор ҳоло ҳам вуҷуд дорад. Муҳоҷират ҳоло ҳам нақш мебозад, аммо нисбат ба як асри пеш хеле хурдтар ва бо таваҷҷӯҳи камтар ба як минтақаи бӯҳронӣ.

Аввалин сокинони яҳудии Айова дар шаҳрҳои дарёи Миссисипи истиқомат мекарданд, аз омадани Александр Левӣ ба Дубуке дар соли 1833. Левӣ фаронсавӣ буд, аммо дар давоми даҳ сол яҳудиёни Олмон ва Полша ба Дубук, Макгрегор ва Форт Мэдисон омада буданд. Сокинони аввалини яҳудии Айова аксар вақт ба ҳайси фурӯшанда меомаданд ва дар ҷое, ки тиҷорат иҷозат дода мешуд, ҳамчун дӯкондор таъсис дода мешуданд.

То соли 1855, ҷамоати яҳудии Кеокук ба қадри кофӣ калон буд, ки худро ҳамчун "фарзандони хайрхоҳи Исроил" (Бнаи Исроил) ташкил мекард. Дар ибтидо, ҷамъомад дар хонаи як узв ҷамъ омад, аммо он дар соли 1859 қабристон кушода, соли 1877 аввалин синагогаи Айоваро сохт.

Уилям Крауз ва ҳамсараш соли 1846 ва#8212 ба Raccoon Forks омаданд, ки он вақт аҳолии он тақрибан 14 нафар буд, аммо тақрибан дар давоми даҳ сол ба шаҳри Дес -Мойн табдил меёбанд ва ду сол пас мағозаи аввалини шаҳрро мекушоянд. Краузе яке аз ширкаткунандагони шаҳр буд. Вай дар пайдо кардани аввалин мактаби оммавии он кумак кард ва дар интиқоли пойтахти иёлот ба Дес Мойн аз Айова таъсиргузор буд.

Ҷамъомадҳои яҳудӣ дар Дубук ва Берлингтон дар соли 1857, Дэвенпорт дар соли 1861 ва Дес Мойн дар соли 1870 ташкил карда шуданд. Блуффҳои Шӯро, Оттумва ва Сиу Сити низ то миёнаҳои солҳои 1880-ум ҷамъомадҳо доштанд. Бисёре аз инҳо хурд буданд, аммо азбаски баъзе дуоҳои яҳудӣ 10 марди калонсолро талаб мекунанд, як ҷамъият одатан аз бисёр оилаҳо талаб мекард.

Синагогаи Бнайи Исроил Кеокук, аввалин синагогаи Айова, ки соли 1877 бахшида шудааст ва дар соли 1957 хароб карда шудааст.

Гарчанде ки ҷамъомадҳои шаҳрҳои калон дар шарқ метавонанд раввинҳои аврупоиро киро кунанд, ҷамъомадҳои хурди шаҳр дар сарҳад бояд бо роҳбарияти оддӣ ва баъзан раввин ташриф овардан қаноат кунанд.

Коллеҷи Иттиҳоди Ибрӣ, аввалин семинари яҳудиёни Амрико, соли 1875 дар Цинциннати таъсис ёфтааст ва он аввалин раввинҳои худро дар соли 1883 таъин кардааст. Ин маркази ҳаракати ислоҳоти ИМА буд (ки дар Олмон дар посух ба равшанфикрӣ ба вуҷуд омадааст). Раббӣ Исҳоқ Майер Вайз, яке аз муассисони коллеҷ, дар муттаҳид сохтани ҷамъиятҳои ислоҳоти сарҳадӣ бо нашри Минҳаг Амрико, аввалин китоби дуои яҳудиёни амрикоӣ. Дигар семинарияҳои амрикоӣ ба таъини раббиён то охири солҳои 1890 -ум шурӯъ накарданд.

Дар соли 1894, Семинари теологии яҳудиён дар Ню Йорк аввалин раввини худро таъин кард, ки семинария дар аввал православӣ ҳисобида мешуд, гарчанде ки он дар ниҳоят хонаи ҳаракати консервативӣ шуд, камтар аз ҳаракати ислоҳот, аммо ҳоло ҳам мехоҳад анъана дар муқобили шароити муосир. Иттиҳоди православӣ, ки соли 1898 таъсис ёфтааст, барои муттаҳид кардани ҷамъомадҳое хидмат мекард, ки анъанаҳоро қатъиян риоя мекарданд.

То соли 1900, Айова дорои 19 ҷамъомади муташаккил бо 21 "вазирон" (раввинҳо ё канторҳо) ва узвияти муштараки 1,240 буд. Раббӣ Саймон Глейзер тахмин мезанад, ки шумораи умумии аҳолии яҳудии Айова дар он вақт зиёда аз 12,000 нафар буд ва ғайр аз 1,000 нафар дар шаҳрҳои ҷамъомадҳои муташаккил зиндагӣ мекунанд. Ҳамин тариқ, тақрибан аз ҳар 10 яҳудӣ дар Айова аъзои ҷамъомадҳо буданд.

Аксари ин ҷамъомадҳо православӣ буданд, дар ҳоле ки чаҳор нафар дар Дес Мойн, Давенпорт, Сиу Сити ва Кеокук ислоҳот буданд. Глейзер дӯконҳои яҳудиро дар 34 шаҳри Айова муайян кард.

ИМРУЗ ОБУНА ШАВЕД

Барои навсозиҳои ҳаррӯза аз деҳаи Литл обуна шавед

Тафовут байни ҳаракатҳои гуногун дар дини яҳудӣ ба литургия ва нақши қонуни яҳудиён нигаронида шудааст, на ба таълимот. Ҳаракати ислоҳот умуман тағироти бештар ворид кардааст, дар ҳоле ки православӣ ба тағирот устуворона муқовимат кардааст. Бисёре аз ҷамоатҳои хурд ва номии православии Айова ҳеҷ гоҳ расман ба ҳеҷ як ҷунбишҳои миллии яҳудиён иртибот надоранд. Дар соли 1904, гуфт Раббӣ Глейзер, аксари яҳудиёни сарватманди таъсисёфтаи Айова бо синагогаҳои ислоҳот робита доштанд, дар ҳоле ки ҷамоаҳои православӣ, ки дар онҳо муҳоҷирони нав бартарӣ доранд, камтар ободтар буданд.

Хонаи маъбади Дес Мойн Бнай Ҷешурун, ки аслан соли 1887 сохта шудааст. — бо иҷозати Ҷамъияти Таърихии Яҳудии Айова

Аксарияти муҳоҷирони яҳудии асри 19 дар Айова аз Аврупои Ғарбӣ ва Марказӣ буданд. Аксари онҳо солҳои 1848-51, вақте мавҷи инқилоб ва контрреволюция қитъаро фаро гирифта буд, Аврупоро тарк карда буданд. Баръакс, муҳоҷирати яҳудиён дар охири асри 19 ва ибтидои асри 20 аз ҷониби гурезаҳо аз Аврупои шарқӣ бартарӣ дошт. Соли 1881 дар 166 шаҳри Украина погромҳо буданд. Ошӯбҳо бо далелҳои зиёди тасдиқи ҳукумати Русия солҳои тӯлонӣ идома доштанд. Мавҷи боз ҳам калонтари погромҳо дар солҳои 1903-06 Русияро фаро гирифт. Дар маҷмӯъ, дар байни солҳои 1880 то 1920, зиёда аз 2 миллион яҳудиён аз Русия, асосан ба ИМА фирор карданд.

Аксари яҳудиёне, ки ба ИМА муҳоҷират мекунанд, тавассути Ню -Йорк омада, дар наздикии он маскан гирифтаанд, аммо маҳалҳои аҳолинишини серодами соҳили Шарқ боиси талошҳои хайрхоҳона барои интиқоли яҳудиён ба дохили кишвар шуданд. Ҷамъияти Кӯмаки Муҳоҷирони Ибрӣ (HIAS) ҳар як ҳолатро барои пайдо кардани ҷойҳои кор барои муҳоҷирон кор мекард, аммо ин кофӣ набуд. Аз соли 1909 сар карда, бо дастгирии хайрхоҳ Ҷейкоб Шифф, барномаи кӯмаки муҳоҷиратии ИМА бо номи Нақшаи Галвестон ё Ҳаракати Галвестон, интиқоли пурраи киштиҳои муҳоҷирони яҳудиро тавассути бандари Галвестони Техас дар бар мегирифт. Аксари онҳо дар Техас маскан гирифтанд, аммо дар он ҷо қатораҳои чартерӣ ҳам буданд, ки муҳоҷирони яҳудиро дар умқи ғарби Миёна тақсим мекарданд.

Бисёре аз яҳудиёни рус, ки дар аввали асри 20 ба ғарби Айова омада буданд, тавассути Галвестон омадаанд.

Дар он ҷое, ки аҳолии яҳудии Дес Мойн дар соли 1905 ҳамагӣ 500 нафар буд, то соли 1907, он 3000 нафар буд ва бисёр муҳоҷирон аз ҷониби HIAS сарпарастӣ мекарданд. То соли 1912, ба туфайли Нақшаи Галвестон, Дес Мойн 5500 яҳудӣ дошт. Ба ҳамин монанд, дар ҳоле ки Сиу Сити дар соли 1905 ҳамагӣ 420 яҳудӣ дошт, он дар соли 1907 1025 ва дар соли 1912 2400 буд.

Ҳатто дар аввали асри 20, баъзе ҷомеаҳои яҳудии Айова таназзул доштанд. Дар соли 1904, Раббӣ Глейзер хабар дод, ки ҷомеаи яҳудиён дар Кеокук, хонаи аввалин синагогаи Айова, ба қадри кофӣ аз ҳад гузаштааст, ки дигар раввин надорад ва дар нигоҳдории ҷамъомад мушкилот мекашад. Ҷамоаҳо дар Берлингтон, Маскатин ва Клинтон низ дар аввали аср коҳиш ёфтанд.

Шаҳрҳои истихроҷи ангишт дар Centerville ва Oskaloosa ҷамоатҳои хурди яҳудиён доштанд, аммо онҳо дар миёнаҳои аср ҳангоми бастани саноати истихроҷи ангишти Айова нопадид шуданд. Ба наздикӣ, коҳиши истеҳсолот ба узвияти синагогаҳо дар бисёр шаҳрҳои Айова осеб расонд. Ҷамоатҳои яҳудӣ, ки як вақтҳо ҷамъиятҳои сершуморро дастгирӣ мекарданд, бо муттаҳид кардани ҷамъомадҳои худ наҷот ёфтанд ва мушкилоти ҷиддиро бартараф карданд. Ин дар Сиу Сити, Сидар Рапидс ва Дубуке рух додааст. Дар ҷамоатҳои хурди яҳудиён, синагогҳо ҳангоми кӯчидани чанд яҳудии охирин баста шуданд. Ба наздикӣ, ин дар Оттумва рӯй дод.

Маъбади кунунии Бнай Ҷешурун дар Дес -Мойн, ки 29 феврали соли 1932 бахшида шудааст. – бо ҷамъияти таърихии яҳудиёни Айова

Ихтилофи ҷомеаҳои яҳудӣ дар шаҳрҳои хурди Айова натиҷаи иқтисод аст, на антисемитизм ё ксенофобия. Аз даст додани аввалин ҷамоаҳои яҳудии Айова дар саросари Миссисипи аз афзоиши аҳамияти роҳи оҳан ва кам шудани аҳамияти киштиҳои дарёӣ оғоз ёфт. Ҳангоме ки мағозаҳои қуттиҳои калон мағозаҳои модару поп дар кӯчаи Майнро иваз мекарданд, дӯкондорони яҳудӣ, ки замоне такягоҳи ҷомеаҳои хурди яҳудиён буданд, дур шуданд. Ва барои он яҳудиёне, ки дар як шаҳри хурди Айова монданд, фарзандони онҳо барои беҳтар кардани таҳсил ва имкониятҳои кор ба шаҳрҳои калон кӯчиданд, хусусан дар давраи Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ дар Амрико.

Имрӯз, ҷомеаи яҳудиёни Дес Мойн калонтарин дар иёлот аст, гарчанде ки ҷамъомади православӣ он ҷо бинои худро фурӯхтааст ва айни замон дар фазое, ки синагогаи ислоҳот пешниҳод кардааст, хидмат мерасонад. Дес Мойн Федератсияи яҳудиён дорад, ки мактабро идора мекунад ва инчунин хидматҳои гуногуни хайрияро пешкаш мекунад.

Тасвири қалам ва сиёҳи синагогаи Agudas Achim дар соли 1971 дар макони аввалааш дар кӯчаи Вашингтон дар Айова Сити. — Расмкашӣ аз ҷониби Харинг, бо иҷозати Дуглас В. Ҷонс

Айова таърихи доимии антисемитизм дорад. Масалан, дар асри 19, донишҷӯёни Донишгоҳи Айова талаб карда мешуданд, ки дар хидматҳои протестантӣ дар калисои донишгоҳ иштирок кунанд. Ин дар ибтидои асри 20 ба охир расид, ки боиси болоравии сабти номи яҳудиён дар UI ва таъсиси Клуби Ҳиллели донишгоҳ дар соли 1925 гардид. Он чизе, ки ҳамчун ҷаззоб оғоз шуд, вақте ки мактабҳои шарқӣ ба ҷорӣ кардани квотаҳои антисемитӣ шурӯъ карданд, шумораи Донишҷӯёни яҳудӣ иқрор шуданд. Натиҷа як авҷи афзоиши бақайдгирии яҳудиёни берун аз иёлот дар UI дар аввали солҳои 1930 буд. Давраи пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ вориди омӯзгорон ва донишҷӯёни яҳудӣ шуд, ки собиқадорони ҷанг буданд.

Дар ҳоле ки коллеҷҳои санъати либералӣ, муҳандисӣ ва стоматологӣ дар UI ҳеҷ гоҳ квота ҷорӣ накардаанд, мактабҳои тиббӣ ва ҳуқуқӣ бештар интихобӣ буданд. Ҳуҷҷатҳои Мусо Ҷунг, ки то соли 1930 ҳамчун мушовири донишҷӯёни яҳудии Айова кор мекард, ҳуҷҷатҳои устувори муборизаи ӯро бо квотаҳо дар мактаби тиббӣ дар бар мегирад. Ҳанӯз дар аввали солҳои 1960 -ум гузоришҳо оид ба ғаразҳои возеҳ дар кирояи факултети ҳуқуқшиносӣ мавҷуданд. Санади ҳуқуқи шаҳрвандии соли 1964 антисемитизми институтсионалиро хотима дод ва ба кор қабул ва қабули донишгоҳҳо таъсири амиқ расонд.

Айоваи Шарқӣ дар солҳои 1920 фаъолияти маҳаллии Ку Клукс Кланро дидааст. Зиёда аз 100 мард дар соли 1922 ба Клан дар Сидар Рапидс шомил карда шуданд, ҳамон сол ҷамъомади маъбади Седар Рапидс дар Яҳудо, ки имрӯз ҳам шукуфон аст, расман таъсис дода шуд. (Ҷамъияти яҳудиён дар Сидар-Рапидс аз солҳои 1890-ум вуҷуд дошт, ассотсиатсияи қабристонро таъсис дод, қассоби кошер — шочет — киро кард ва хидматҳои православӣ дошт. Аввалин хидмати либералӣ, англисзабони Яҳудо дар соли 1922 оғоз ёфт. ҳамчун кӯшишҳои фандрайзинг ва аутрич аз ҷониби хоҳарони ҷамъомад.)

Оттумва Бнай Ҷейкоб соли 1898 таъсис ёфтааст. Мавъизаи ниҳоии синагога аз ҷониби раввини шаҳри Айова Эстер Ҳугенгольц моҳи майи соли 2018 дода шудааст.

Дар солҳои 1930-ум як боби маҳаллии Бунди Олмон-Амрико таъсис дода шуд ва баъзе клубҳои хусусӣ дар Сидар Рапидс сиёсатҳоро татбиқ карданд, ки аъзои яҳудиро то охири солҳои 60-ум манъ мекунанд.

Дар тӯли якчанд сол дар аввали солҳои 2000 -ум, як зани танҳо мунтазам Агудас Ашимро дар Айова Сити (дар 1920 — таъсис дода шуда, ҳоло дар Коралвилл — ҷойгир аст) ҷамъомад яке аз се калонтарин дар иёлот ва яке аз шумораи ками онҳост. дар миллат доштани ислоҳоти дугона ва вобастагии консервативӣ). Ин зан нишонаҳое дошт, ки ба таври муассир ҳамаи яҳудиёнро фашист мешуморад, зеро нуқтаи назараш дар бораи вазъи сиёсии Исроилу Фаластин буд. Дар ин тазоҳурот ҳеҷ гоҳ таҳдиди зӯроварӣ вуҷуд надошт, аммо таҳдиди васеътари хушунати антисемитии рост ба қадри кофӣ қавӣ аст, ки ҷомеаи яҳудиён дар мавсими тирамоҳи Рӯзи Қудси Муқаддас мунтазам барои ҳифзи иловагии полис пардохт мекард.

Аммо, нодонӣ як мушкили бузургтар аз антисемитизм аст. Аз яҳудиён пайваста талаб карда мешавад, ки худро шарҳ диҳанд. Агар касе қисми аксарият бошад, барои сафед кардани рӯзи истироҳат аз кор барои Мавлуди Исо ё Пасха ҳеҷ асосе нест. Он рӯзҳо ба тақвими шаҳрвандӣ ворид карда шудаанд. Кӯшиши истироҳат аз кор ё мактаб барои рӯзҳои муқаддаси Рош Ҳашана ва Йом Киппур аксар вақт тавзеҳи васеъро талаб мекунад.

Agudas Achim дар макони ҳозираи он, 401 E Oakdale Blvd, Коралвилл. — аз ҷониби Дуглас Ҷонс

Дар саросари иёлот, ҷомеаи яҳудиён хеле хурд аст, тақрибан панҷяки аҳолии мусалмони Айова. Ҳамин тариқ, бисёре аз Айова ҳеҷ гоҳ бо яҳудӣ вохӯрдаанд. Баъзе одамон пешниҳод мекунанд, ки ҳама бояд танҳо ба хотири бойшавии фарҳангӣ ба синагога раванд, агар ҳамаи Айоваҳо тасмим гиранд, ки як маротиба дар тӯли умри худ меҳмонон аз ҷамъомадҳои муттаҳидаи иёлат зиёдтар бошанд.

Мо наметавонем пешгӯӣ кунем, ки ҷомеаи яҳудиёни Айова дар асри оянда чӣ гуна рушд хоҳад кард, аммо мо метавонем ба як чиз итминон дошта бошем: он тағир меёбад.

Роҳнамои хурд ба идҳои яҳудиён

Муаллиф Эстер Ҳугенгольц
Раввин Эстер Ҳюгенголтз дар синагогаи Agudas Achim, 401 E Oakdale Blvd, Coralville. — Зак Нейман/Деҳаи хурдакак

Танҳо як чашми хуб омӯхташуда бояд ба моҳ дар осмони шабона нигоҳ кунад.

Ман чанде пеш ин принсипро ба фарзандони хурдсолам мефаҳмондам. Ҳангоме ки ман каҷи моҳро таҳқиқ мекардам, ба онҳо гуфтам, ки ман метавонистам визуалӣ дар давоми як ё ду рӯз пешгӯӣ кунам, ки мо дар тақвими яҳудиён ҳастем. Агар моҳ як лағжиши ночиз бошад, моҳи нави яҳудиён дар пеш аст. Агар моҳ як курраи ҳомиладор бошад, мо медонем, ки ин нишондиҳандаи баъзе идҳои калидӣ ба монанди Пурим, Фисҳ ва Фестивали Хаймаҳост.

Сабаб дар он аст, ки тақвими яҳудиён як тақвим аст, яъне он инқилоби Замин дар атрофи офтоб ва инқилоби Моҳро дар атрофи Замин муттаҳид мекунад. Барои ҷуброни ихтилоф байни ҳарду, ҳар чанд сол як моҳи 13 -уми ҳисобшуда ворид карда мешавад. Ин тақвими яҳудиёнро зебо мекунад: ба фаслҳо ва ҷисмҳои осмонӣ ҳассос аст. Аммо он инчунин тақвимро каме корношоям мекунад: бинобар ин ҷараёни интеркалатсия, ҷашнҳои яҳудиён ҳар сол 'тағир меёбанд'. Масалан, Рӯзи кафорат метавонад дар охири сентябр ё аввали октябр бошад, масалан. Ин банақшагириро бо тақвими офтобии ҷомеаи умумӣ мушкил месозад.

Тақвими яҳудиён ба матнҳои библиявӣ ва тафсирҳои баъдинаи раббинии онҳо асос ёфтааст ва мекӯшад, ки давраҳои кишоварзии Замини Библии Исроил ва лаҳзаҳои калидии таърихиро дар бар гирад. Масалан, Фисҳ (Песах) мавсими барра ва ҳосили ҷав ва инчунин Хуруҷ аз ғуломии Мисрро дар ёд дорад. Иди Ҳафтаҳо (Шавуот) ҳосили гандуми аввали тобистона ва инчунин қабули Тавротро дар кӯҳи Сино қадр мекунад. Ба ҳамин монанд, Иди Хаймаҳо (Суккот) ба ҷамъоварии меваҳои тирамоҳӣ ва инчунин саргардонии биёбони аҷдодони мо, ки дар хаймаҳои нозук зиндагӣ мекарданд, марказ ёфтааст.

Идҳои яҳудиён бо матни фаровон ва шавқоваранд! Мо хӯрокҳои махсуси мавсимӣ, мусиқӣ, дуоҳо ва анъанаҳо дорем, ки ҳар яки онҳоро ҳамроҳӣ мекунанд. Фисҳ бо маҳсулоти фатирнашуда ба монанди матза маъруф аст, дар ҳоле ки дар ҷашнвораи нимаи зимистонаи Чанукка мо пухтупазро дар хӯрокҳои равғанин, бирён (ҳама лазиз!) Ба монанди латкес (pancakes картошка) ва sufganiyot (donuts) дӯст медорем. Дар Шавуот, шумо хоҳед ёфт, ки мо блинтез мехӯрем ва себро дар асал ғарқ карда, дар соли ширин барои Рош Ҳашана, Соли нави яҳудиён.

Ба маъное, ҷашнҳои яҳудиён такягоҳи таҷрибаи фарҳангии яҳудиён мебошанд: хоҳ ин динӣ бошад, хоҳ дунявӣ, Ашкеназӣ ё Сефарди, анъанаҳои навтаъсис ё хотираи коллективии қадимӣ. Идҳои мо пурҷило, фараҳбахш ва фаровон мебошанд. Пас, дафъаи дигар, ба моҳ нигоҳ кунед ва агар шумо ҳайрон бошед, дар куништ истед, то бифаҳмед, ки мо ин дафъа чӣ ҷашн мегирем. Аз ҳама хуш омадед. Бале, ба ҳаёт!

Эзоҳҳои муҳаррир: Версияи пешинаи ин мақола дорои латифае буд, ки гӯё аз ҷониби судяи суди ноҳияи Айова Ансел Чапман гуфта шудааст, ки антисемитизмро, ки дар Айова Сити дучор омадааст, тавсиф мекунад. Пас аз интишор, як деҳаи Литл бо як узви оилаи Чапман тамос гирифт ва фаҳмонд, ки Чапман ҳеҷ гоҳ ин латифаро нагуфтааст ва ҳамеша гуфтааст, ки ӯ ҳеҷ гоҳ бо антисемитизм дар Айова дучор нашудааст. Деҳаи хурдакак аз ин иштибоҳ пушаймон аст.

Дуглас В. Ҷонс соли 1980 ба ҳайси як устоди нави Донишгоҳи Айова дар илми информатика ба шаҳри Айова омад. Вай дар ҳайати синагогаи Agudas Achim ва маркази UI Hillel хизмат кардааст. Ин мақола аслан дар шумораи 262 дар деҳаи хурдакак чоп шуда буд.


Давраи Патриархалӣ (тақрибан 1800–1500 то эраи мо)

Китобхонаи таърихии харитаи таърихии Перри Кастанеда

Давраи Патриархалӣ вақтро аз пеш аз рафтани иброниён ба Миср нишон медиҳад. Аз ҷиҳати техникӣ, ин як давраи таърихи пеш аз яҳудиён аст, зеро одамони ҷалбшуда ҳанӯз яҳудӣ набуданд. Ин давра бо хати оила, аз падар ба писар қайд карда мешавад.


Мақолаҳои марбут

Муҳаққиқон мегӯянд, фарҳанги пурасрор 6,500-солаи Исроилро муҳоҷирон овардаанд

Оё дар ин ҷо исроилиён 3200 сол пеш дар роҳи Канъон хайма зада буданд?

Дар назди кӯҳи маъбади Ерусалим ҳалқаи тиллоии шохии 2000-сола ёфт шуд

"Олимон дар тӯли ҳазорсолаҳо Китоби Муқаддас доштанд ва қисматҳои онро таърихшиносон мӯътамад меҳисобанд, аммо вақте ки шумо навиштаҷоте пайдо мекунед, ки аз гузаштаи дур омадааст, аз ҳамон лаҳзае, ки ин чизҳо рӯй додаанд, он ногаҳон воқеӣ мешавад" мегӯяд Матие Ричел , профессори Китоби Муқаддаси ибронӣ ва яке аз пажӯҳишгарони паси намоишгоҳ дар Коллеҷи де Франс, дар Париж, ки 150 -солагии кашфи стеларо ҷашн мегирад.

Дарёфт ва гум шуд

Таърихи барқароршавии артефакт аз мундариҷаи он ҳассос нест. Навишта бори аввал аз ҷониби як миссионери алсатӣ, ки онро дар байни харобаҳои Дибан, як шаҳри қадимаи Мӯоб дар шарқи Баҳри Мурда дидааст, хабар додааст.

Нишони "фишурдан" -и Меша Стелаи Мӯобҳо, ки қадимтарин истинодҳои иловагии библиявиро дар бораи Яҳува Musée du Louvre дарбар мегирад. RMN-GP / Филипп Фузо

Дар замоне, ки бостоншиносону ҳаваскорони ҳаводор аллакай Левантро барои исботи дурустии таърихии Библия мекӯшиданд, ин хабар байни давлатҳои мустамлика - асосан Фаронса, Англия ва Олмон - барои соҳиб шудан ба стела мусобиқа ба вуҷуд овард. Ин Чарлз Клермон-Ганно, археолог ва дипломати консулгарии Фаронса дар Ерусалим буд, ки он аспсаворонро барои таассурот фиристод, ки онро ҳамчун "фишурдан" -и матн низ меноманд.

Ин бо гузоштани варақи тари коғазӣ ба санг ва пахш кардани он ба чуқурчаҳои бо ҳарфҳо сохташуда анҷом дода шуд. Аммо ҳангоми хушк шудани коғаз, фиристодагони Клермон-Ганно дар занозанӣ бо як қабилаи бедуини маҳаллӣ иштирок карданд. Ҳангоме ки раҳбари онҳо аз найза захмӣ шуд, онҳо пеш аз гурехтан ғунҷоиши сангро ҳанӯз тар карда бурданд (дар ҷараён чанд пора -пора шуданд). Ин амал барои ҳифзи матн ҳаётан муҳим мебуд, зеро дере нагузашта бедуинҳо тасмим гирифтанд, ки стеларо вайрон карда, онро ба даҳҳо пора тақсим кунанд.

Баъзе таърихшиносон иддао доранд, ки онҳо ин корро карданд, зеро бовар доштанд, ки шояд дар дохили он ганҷе бошад, аммо Ричел мегӯяд, ки ин эҳтимолан як амали нофармонӣ бо мақомоти усмонӣ буд, ки бадавиро маҷбур мекарданд, ки сангро ба Олмон супоранд.

Барои Клермонт-Ганно ва дигар муҳаққиқон барои ёфтан ва дарёфти аксари пораҳо чанд сол лозим шуд, аммо дар ниҳоят олими фаронсавӣ тавонист тақрибан аз се ду ҳиссаи стеларо тақсим кунад ва бо сабаби он таассуроте, ки то ба таври аҷиб наҷот ёфт. Стелаи азнавсозишуда ҳоло ҳам дар Осорхонаи Луври Париж намоиш дода мешавад.

Зарфҳои Худо

Дар матн шоҳ Меша нақл мекунад, ки чӣ гуна Исроил минтақаҳои шимолии замини худро ишғол карда, дар зери Омри ва писари ӯ Аҳаб - монархҳои библиявие, ки аз Сомария ҳукмронӣ карда, Подшоҳии Исроилро як бозигари тавонои минтақавӣ гардонданд, "муддати дароз Мӯобро ситам кард". дар нимаи аввали асри 9 пеш аз милод

Аммо Меша дар идома нақл мекунад, ки чӣ тавр ӯ бар зидди исроилиён исён бардошт ва қалъаҳо ва шаҳрҳои онҳоро дар Трансҷордан забт кард, аз ҷумла Небо (дар наздикии дафни анъанавии Мусо) аз он ҷое ки "зарфҳои Худовандро гирифта, дар назди Хемӯш кашид, "Худои асосии Мӯоб.

& QuotМеша & quot дар стел ба таври возеҳ ҳамчун ҳокими саркаши Мӯоб бо ҳамон номе, ки дар 2 Подшоҳон 3 пайдо шудааст, ба таври возеҳ муайян карда мешавад. Дар достони библиявӣ подшоҳи Исроил, Еҳӯром ибни Аҳъоб, ният дорад, ки исёни Мешаро бо ҳамроҳонаш сарнагун созад. , подшоҳи Яҳудо, Еҳӯшофот ва подшоҳи Адӯм.Китоби Муқаддас дар бораи мӯъҷизаҳое, ки Худо ба амал овардааст, нақл мекунад, ки об ба назар мерасад, ки ташнагии лашкари исроилиёнро хомӯш кунад ва сипас ба таври одилона дар ҷангҳои Мӯоб зарба занад.

Аммо ҳисоб бо антиклимакси ногаҳонӣ хотима меёбад. Танҳо вақте ки пойтахти Мӯоб фурӯ меравад, Меша писари калониашро дар девор қурбонӣ мекунад, "ва хашми бузурге бар Исроил ба амал омад; ва онҳо аз ӯ дур шуда, ба сарзамини худ баргаштанд". (2 Подшоҳон 3:27)

Ҳангоме ки рӯйдодҳои дар ин ду матн овардашуда комилан фарқ мекунанд, яке аз ҷиҳатҳои аҷибтарини навиштаи Меша дар он аст, ки он чӣ қадар ба мисли як боби библиявӣ дар услуб ва забон мехонад, мегӯянд олимон.

Меша мефаҳмонад, ки подшоҳи исроилӣ Омри муваффақ шуд, ки Мӯобро фатҳ кунад, зеро "Хемош ба замини худ хашмгин шуд" - тропе, ки дар Библия бисёр монандӣ дорад, ки дар он бадбахтиҳои исроилиён ҳамеша ба ғазаби Худо мансубанд. Ин боз Хемош аст, ки тасмим гирифтааст Мӯобро ба мардуми худ баргардонад ва мустақиман бо Меша сӯҳбат кунад ва ба ӯ бигӯяд: "Бирав Неборо аз Исроил бигир", ҳамон тавре ки Худо одатан бо пайғамбарон ва пешвоёни исроилӣ дар Библия сухан мегӯяд. Ва ҳангоми забт кардани Небо, Меша нақл мекунад, ки чӣ тавр ӯ тамоми аҳолиро ҳамчун як амали фидокорӣ кушт ("черем"Дар асл) ба худоёни худ - ҳамон калима ва амали бераҳмонае, ки дар Библия барои мӯҳр задани сарнавишти душманони ашаддии Исроил истифода шудааст (масалан, амолеқиён дар 1 Подшоҳон 15: 3).

Гарчанде ки дар он ҷо шумораи ками навиштаҷоти моабӣ мавҷуд аст, олимон дар тарҷумаи стела мушкилот надоштанд, зеро забон ба забони ибронии қадим хеле шабеҳ аст.

Андре Лемар, филолог ва таърихшинос, ки дар Ecole Pratique des Hautes Etudes дар Париж дарс мегӯяд, "онҳо нисбат ба франсузӣ ва испанӣ наздиктаранд" мефаҳмонад. "Мо ҷуръат мекунем, ки онҳоро ду забони ҷудогона номем ё танҳо лаҳҷа."

Ҳамин тариқ, аввалин дарси калидии стелаи Меша метавонад дар он бошад, ки дар ҳоле ки Библия аксар вақт мӯобиён ва дигар канъониёнро ҳамчун бутпарастони ашаддӣ, ки қурбониҳои инсонӣ мекунанд, тавсиф мекунад, дар байни исроилиёни ибтидоӣ ва ҳамсоягони онҳо ихтилофоти бузурги фарҳангӣ ва мазҳабӣ вуҷуд дошт.

"Вақте ки стела бори аввал кашф ва нашр шуд, шумораи зиёди одамон гуфтанд, ки ин қалбакӣ аст, зеро онҳо тасаввур карда наметавонистанд, ки дар он ҷо навиштаҷоти Мӯоб мавҷуд аст, ки ҳамон идеологияи Китоби Муқаддасро нишон медиҳад," мегӯяд Томас Ромер, коршиноси Библия ибрӣ ва профессори Коллеҷи де Франс ва Донишгоҳи Лозанна. "Имрӯз мо мебинем, ки баръакс, муаллифони Китоби Муқаддас дар як идеологияи умумии динӣ иштирок мекарданд."

Як худо, ду худо, худоёни бисёр

Дар асоси стела, чунин ба назар мерасад, ки Яҳува дар асри 9 то милод Исроилиёни ибодаткунанда бо худои мӯобиён Хемош назар ба консепсияи дертар дар бораи худои ягона ва умумӣ будаи дини яҳудӣ умумияти бештаре доштанд. Далели он, ки Меша як маъбади Худовандро барои ғорат кардан дар Небо ёфт, ба он далелҳои Китоби Муқаддас мухолифат мекунанд, ки ибодати истисноии як Худои ягона дар маъбади Ерусалим дар замони подшоҳ Сулаймон аллакай таъсис ва марказонида шуда буд.

Баррасӣ аз кунтиллет ажруд, посгоҳи исроилӣ дар ҷануби Негев, асри 8 то милод Алами

Бозёфтҳо дар макони Кунтиллет Аҷруд дар биёбони Сино, ки дар он бостоншиносон навиштаҷоти сангҳои "Яҳваи Сомария" ва "Худованди Теман" -ро кашф карданд, нишон медиҳанд, ки ин худоро дар якчанд парастиш мекарданд таҷассум дар муқаддасоти гуногун. Таърихи ибтидои асри VIII пеш аз милод (ҳамагӣ чанд даҳсолаҳо пас аз стелаи Меша), ин навиштаҳо дар Кунтиллети Аҷруд инчунин тасвири дағалона кандашудаи як худои мард ва як занро дар бар мегиранд ва онро ҳамчун "Ашера" -и Худованд тавсиф мекунанд.

Ин боиси он шуд, ки бисёр олимон ба хулосае омаданд, ки дар он вақт, тақрибан 3 ҳазор сол пеш, сохтани тасвирҳои Худо манъ нашудааст ва Яҳува зан дорад.

Ин як параллели дигари имконпазир бо Меша аст, ки ба мо мегӯяд, ки вақте ки вай 7000 сокини Неборо кушт, онҳоро ба "Аштари Чемош" бахшид. Тавре ки Яҳува ашераи худро дошт, эҳтимол аст, ки Аштаре, ки дар стела зикр шудааст, зани Чемош буда метавонад, қайд мекунад Ромер.

Меша инчунин ба мо ишора мекунад, ки шояд худоҳои бештаре буданд, ки исроилиён онҳоро қабул мекарданд.

Пеш аз гирифтани Небо, подшоҳи Мӯоб қалъаи дигаре, ки подшоҳи Исроил дар шарқи Баҳри Мурда сохтааст, забт кард, ки дар он ҷо бори дигар аҳолии маҳаллиро несту нобуд мекунад (ин дафъа ба худи Хемош ҳадия мекунад) ва "оташдони қурбонгоҳи Маҳбуби Худ дар назди Чемош ».

Ин шахси маҳбуб (DWDH дар асл) ки дар Атарот парастиш карда мешуд, кист? Дар ин бора коршиносон ихтилоф доранд. Эпиграфисти фаронсавӣ Лемар пешниҳод мекунад, ки он танҳо номи дигаре барои Яҳува буд. Ромер ва Ричел ишора мекунанд, ки азбаски забт шудани Атарот пеш аз номи Небо зикр шудааст, барои Меша истифодаи истилоҳи алтернативӣ аввал ва танҳо номи Яҳува дар истинод дуюм аст. Онҳо боварӣ доранд, ки эҳтимол дорад, ки DWDH як худои алоҳидаи маҳаллӣ буд, ки исроилиёни Атарот парастиш мекарданд.

Новобаста аз шумораи рақамҳои илоҳӣ, ки мо бо онҳо сарукор дорем, олимон розӣ ҳастанд, ки стелаи Меша ҷаҳонро инъикос мекунад, ки дар он ҳам исроилиён ва ҳам мӯобиён яккахудо набуданд, балки дар беҳтарин шакл яккасардорӣ мекарданд, ки ибодати худои асосӣ аст нигоҳ доштани эътиқод ба мавҷудияти худоёни зиёд.

"Дар ин навиштаҷот, шумо возеҳ мебинед, ки то ин вақт Яҳува худои Исроил буд ва Хемӯш худои Мӯоб буд" мегӯяд Лемайр. "Ин худои универсалӣ набуд, ҳар як салтанат худои миллии ҳудудии худро дошт. Дар ин ҷаҳон худоёни дигар халқҳоро парастиш намекарданд ва ҳатто таҳқир мекарданд, аммо мавҷудияти онҳоро эътироф мекарданд.

Исроил Финкелштейн, археологи Тел, мефаҳмонад, ки идеяи Худои универсалӣ ва пурқудратро танҳо дертар аз ҷониби яҳудиён қабул карда буданд, шояд ин як роҳи фаҳмондани маъбади Ерусалим ва асорати Бобил дар асри 6 то эраи мо аст. Донишгоҳи Авив.

Харитаи назариявии минтақа тақрибан 830 пеш аз милод. Мӯоб дар ин харита бо арғувон нишон дода шудааст, дар байни дарёҳои Арнон ва Зеред. Oldtidens Исроил ва Яҳудо / Ричардпринс

Вақте ки қурбонии инсонӣ кор мекунад

Дар ҳоле ки Библия, ки дар тӯли асрҳо аз ҳуҷҷатҳои гуногун навишта ва тартиб дода шуда буд, барои инъикоси ин эътиқод ба Худои умумиҷаҳонӣ таҳрир карда шуда буд, мо метавонем дар байни сатрҳои матни муқаддас акси системаи эътиқоди пешинаи худоёни сершумори миллиро пайдо кунем.

Масалан, саволи Йифтоҳ дар Доварон 11:24 - "Оё он чизеро, ки худои ту Кемӯш ба ту додааст, нахоҳӣ дошт?" маънои онро дорад, ки ҳар кӣ ин оятро навиштааст, бовар кардааст, ки худои Мӯоб воқеан вуҷуд дорад.

Ҳамин чиз ба хулосаи ногаҳонии муҳосираи исроилиён дар пойтахти Меша дар 2 Подшоҳон 3 дахл дорад.

Китоби Муқаддас қурбонии одамонро хеле танқид мекунад, ба монанди масали Иброҳим ва Исҳоқ, аз ин рӯ ҳайратовар аст, ки як ҳикояе пайдо шавад, ки дар он душмани Исроил барои чунин амали зишт мукофотонида шавад ва мардуми интихобшударо дафъ кунад. Дар матни библиявӣ мушаххас нашудааст, ки Меша писари худро ба кӣ қурбон кардааст ва "ғазаби" ӯ барои мағлуб кардани Исроил ба вуҷуд омадааст - гарчанде ки Чемош беҳтарин номзад ба ин нақш аст.

Ромер мегӯяд, ки ин оятҳо эҳтимол боқимондаи як ҳикояи қадимӣ ҳастанд, шояд солномаи Салтанати Исроил, ки эътиқод ба худоёни дигарро инъикос мекарданд.

"Ин хотираи муноқишаи низомӣ аст, ки барои исроилиён чандон мусбат ба охир нарасидааст" мегӯяд ӯ. "Шояд дар аввал матн дар бораи ғазаби Хемош алайҳи Исроил сухан меронд ва сипас редактор эҳтимол номи худои Мӯобро тарк мекард."

Аммо оё имкон дорад, ки версияи хеле мухталифи рӯйдодҳоеро, ки дар 2 Подшоҳон ва дар стелаи Меша нақл карда шудаанд, оштӣ кардан мумкин аст?

Як имкон ин аст, ки ин ду матн то андозае ҳамоҳанг нестанд, бо Китоби Муқаддас қисмати аввали муноқиша, ки Меша базӯр зинда мондааст ва стела дар бораи тавсеаи минбаъдаи муваффақонаи Мӯоб дар қаламрави Траснсжорданияи Исроил нақл мекунад, Лемарро нишон медиҳад.

"Мо бояд ба ҳарду матн интиқодкорона нигоҳ кунем", огоҳ мекунад Финкелштейн. Вай мегӯяд, ки матни библиявӣ қабатҳои сершумор дорад ва аслии аслии он шояд то асри VII пеш аз милод, тақрибан ду аср пас аз рӯйдодҳои нақлшуда тартиб дода нашудааст.

Гарчанде ки мо инро дақиқ гуфта наметавонем, стелаи Меша ба далелҳо хеле наздиктар навишта шудааст, аммо метавонад унсурҳои таблиғи Моабро дар бар гирад, мегӯяд Финкелштейн. Эҳтимол ин матн воқеияти Левантро пас аз 841 то эраи мо инъикос мекунад, вақте ки Ҳазоил, подшоҳи Арам-Димишқ, қаламравҳои васеи Исроил ва дигар салтанатҳои ҳамсояро забт кард. Гарчанде ки Меша тамоми шӯҳратро барои худ нигоҳ медорад, эҳтимол дорад, ки мӯобиён иттифоқчӣ ё вассали арамиён буданд ва танҳо аз шикасти ахири Исроил истифода бурда, он чизеро, ки онҳо ҳамчун як қисми сарзамини аҷдодии худ диданд, истифода мебаранд, мегӯяд Финкелштейн.

Подшоҳ Довуд дар хона

Тел Дан Стеле, ки дар Осорхонаи Исроил, Ерусалим намоиш дода мешавад, ҳарфҳо ҳамчун "бейтдавид" хонда шудаанд (Хонаи Довуд) Орен Розенро таъкид мекунад

Ғалабаи худи Ҳазаэл дар ба истилоҳ Тел Дан сабт шудааст, ки онро бостоншиносони исроилӣ соли 1993 кашф кардаанд. Дар навиштаҷот, ки ба назар чунин мерасад, ки каму беш ба замони Меша муосир аст, Хазаэл аз куштани подшоҳи Исроил ва подшоҳи " Бисёр муҳаққиқон & quotbeitdavid & quot-ро ҳамчун истинод ба подшоҳии Яҳудо ва падари бунёдгузори он маънидод мекунанд, ки зоҳиран онро ягона зикри Китоби Муқаддас дар бораи Довуд месозад. Аммо дар асл, Лемар, эпиграфисти фаронсавӣ, аз солҳои 90 -ум исрор меварзад, ки стелаи Меша инчунин "бейтдавид" -ро зикр мекунад (дар қисме, ки шоҳи Мӯоб дар бораи он сухан мегӯяд, ки пас аз лату кӯб кардани Исроил ӯ бо ишғоли маконе бо номи Ҳоронайм).

Ин қисми матн, дар поёни стела пора -пора ва вайрон аст. Танҳо ҳарфҳои B VD возеҳанд ва дигар олимоне, ки барои ин мақола мусоҳиба карда шудаанд, бо экстраполятсияи ҳарфҳои гумшудаи Лемер розӣ набуданд. Аммо агар хониши Лемар дуруст бошад, ин дуввумин зикри шоҳ Довуд берун аз Китоби Муқаддас хоҳад буд ва далелро боз ҳам тақвият мебахшад, ки ҳадди аққал дар асри 9 то эраи мо вай асосгузори сулолае буд, ки бар Ерусалим ҳукмронӣ мекард.

Фишурдаи нозуки Клермонт-Ганно дар як намоиши нодир дар намоишгоҳи Коллеҷи де Франс аз якшанбе то 19 октябр нишон дода шудааст, қайд мекунад Ричел ва илова мекунад, ки имкон дорад, ки баъзе муҳаққиқони мушоҳидакор то ҳол сирри бештари стелаи Мешаро боз кунанд.


Таърихи яҳудиён дар Иёлоти Муттаҳида

Баръакси сайёҳони қаблии яҳудӣ (ба монанди металлурги яҳудии богемия Йоахим Гаунсе, ки соли 1585 аз ҷониби сэр Уолтер Роли ба ҷазираи Роанок фиристода шуда буд), тақрибан бисту се яҳудиёни аз Ресифе, Бразилия фирор карда дар соли 1654 дар Амстердами Нав фуруд омадаанд -ҷое, ки онҳо метавонистанд "сайр кунанд", "тиҷорат" кунанд, "зиндагӣ кунанд" ва "бимонанд"-пас аз дубора аз колонияи Ҳолланд гирифтани Португалия. Доктор Гари Зола "1654 санаи рамзӣ шуд" мефаҳмонад. "Гурезаҳо фавран бо душманӣ дучор шуданд (масалан, изҳороти Питер Стювессант ба ширкати Ҳолландии Ғарбии Ҳиндустон, ки онҳо" як нажоди фиребгар, душманони нафратовар ва куфрони исми Масеҳ ҳастанд ") ва барои имконият мубориза бурданд-ин динамикаи рамзи тамоми ҷараёни таърихи яҳудиёни амрикоӣ. " Пас аз як сол, Ширкати Ҳолландии Ғарби Ҳиндустон, ки аз сармоягузорони яҳудӣ вобаста аст, ба яҳудиёни Амстердами нав ҳуқуқи истиқомат карданро дод, ба шарте ки "камбизоатон дар байни онҳо аз ҷониби миллати худ дастгирӣ карда шаванд".

[1730]
Тақрибан панҷоҳ то шаст яҳудиёни испанӣ ва португалӣ аввалин синагогаи Амрикои Шимолиро бо номи Конгреати Шерит Исроил дар Милл Стрит дар Ню Йорк месозанд.

Ягона синагогаи шаҳри Ню -Йорк то соли 1825, Конгресси Шерит Исроил ба тамоми ҷомеаи яҳудиёни ин минтақа хидмат карда, ба мардон ва занони сефардӣ ва ашкеназӣ хидматҳои анъанавӣ, таълими динӣ ва гӯшти кошер ва инчунин муқаррароти иди Фисҳро пешкаш мекард. "Ҳатто бештар аз омадани яҳудиён," мегӯяд профессор Дебора Даш Мур, "таъсиси ин синагога боиси нигаронии абадии ҳаёти яҳудиён ва ҷомеа аст."

[1787 ва 1791]
Пас аз инқилоби амрикоӣ-ҷанге, ки дар он ҳадди аққал 100 яҳудии амрикоӣ меҷангиданд-Конститутсияи ИМА ва Билл оид ба ҳуқуқҳо қабул карда мешаванд, ки ба яҳудиён дар доираи қонун баробарӣ медиҳанд.

"Конститутсияи федералӣ [1787] ва Билл оид ба ҳуқуқҳо [1791] озмоишҳои диниро ҳамчун тахассус ба ҳама гуна идора ё эътимоди ҷамъиятӣ манъ карда, ба Конгресс манъ кардани ҳама гуна қонунро" дар бораи таъсиси дин ё манъи истифодаи озоди он "манъ кардааст." Профессор Ҷонатан Сарна. "Ҳамин тариқ яҳудиён ҳуқуқҳои динии худро дар Иёлоти Муттаҳида ба даст оварданд (ва на дар ҳама, аммо на дар ҳама иёлатҳои алоҳида), на тавассути имтиёзи махсус ё" лоиҳаи яҳудӣ ", ки онҳоро ҳамчун гурӯҳ ҷудо мекард, балки ҳамчун шахсони алоҳида бо ҳама дигарон. Ҳамин тариқ, дар охири асри 18, яҳудиён дар Амрико ба дараҷаи бесобиқа "пойгоҳи баробар" ноил шуданд. "

[1790]
Нахустин президенти Иёлоти Муттаҳида бо як ибодатгоҳ-ҷамъомади ибронӣ дар Нюпорт, Род-Айленд гарму ҷӯшон муроҷиат мекунад.

Дар нома ба ҷамъомад, Ҷорҷ Вашингтон эълом дошт, ки озодӣ "як ҳуқуқи ҷудонопазири табиӣ" аст ва ҷомеаро итминон додааст, ки ҳукумати ИМА "ба таассуб ҳеҷ гуна санксияе ва таъқиботе надорад". "Номаи Ҷорҷ Вашингтон тасдиқ кард, ки Амрико маконе хоҳад буд, ки дар он яҳудиёнро баробар қабул мекарданд," мегӯяд устод Дэвид Элленсон, "ва он тасаввуроти таҳаммулпазириро ҳамчун идеали амрикоӣ бори дигар тасдиқ кард."

[1824-1825]
Ислоҳотчиёни яҳудӣ дар Чарлстон, Каролинаи Ҷанубӣ аз роҳбарони Конгресс Бет Элохим хоҳиш мекунанд, ки дар хидмати рӯзи шанбе тағироти ҷиддӣ ба даст оранд (хидмати кӯтоҳтар, тарҷумаҳои англисии дуоҳои ибронӣ, мавъизаи ҳарҳафтаинаи англисӣ) ва вақте ки дархост рад карда мешавад, онҳо наверо оғоз мекунанд ҷамъомад, ки бо принсипҳои муосири динӣ роҳбарӣ мекунанд.

Тасмим гирифта шуд, ки "риоя накардани қонуни маросим" -ро бо "парҳезгории ҳақиқӣ. Аввалин объекти бузурги дини муқаддаси мо", Ҷамъияти ислоҳшудаи исроилиён барои пешбурди принсипҳои ҳақиқии яҳудият тибқи покӣ ва рӯҳияш идома диҳад, аввалин нашри Амрикоро нашр хоҳад кард. Китоби дуои яҳудиёнро ислоҳ кунед, Хидмати шанбе ва дуоҳои гуногун, ки аз ҷониби Ҷамъияти ислоҳшудаи исроилиён қабул карда шудаанд. "Бори аввал яҳудиёни амрикоӣ метавонистанд аз ҷамъомадҳои мухталиф интихоб кунанд," мегӯяд Ҷонатан Сарна, "на танҳо стратегияи анъанавии ҷамъиятҳои" собитшудаи "сефардӣ. Зиёда аз ин, яҳудиёне, ки дар синагога худро дар хона эҳсос намекарданд, дигар принсипҳои худро ба хотири ризоият ба созиш расондан худро озод ҳис карда, ҷамъиятҳои худро таъсис доданд. Дар Амрикои озод ва демократӣ автономияи ҷамъиятӣ асосан ба як қоида табдил ёфт, ки дар натиҷа як яҳудии нави амрикоӣ-яҳудии гуногунрангӣ ва гуногунандешӣ ба вуҷуд омад. "

[1838]
Ребекка Грац, маъруфтарин зани яҳудӣ дар Амрико, аввалин мактаби якшанбеи иброниро таъсис дод.

Пас аз нақши инструменталӣ дар ташкили Ассотсиатсияи бонувони Филаделфия барои кумак ба занон ва кӯдакон дар ҳолатҳои камшуда, Гратз, духтари як тоҷири сарватманд, сипас таваҷҷӯҳи худро ба таҳсил равона кард-ва кӯшишҳои ӯ боиси таъсиси якшанбеи яҳудиён шуданд. -ҳаракати мактабӣ. "Бе он мо куҷо мебудем?" мегӯяд Гари Зола. "То имрӯз, аксарияти кӯдакон таълими яҳудии худро дар мактаби якшанбе ва дигар шаклҳои таълими иловагӣ мегиранд." Илова бар ин, мегӯяд Ҷонатан Сарна, "Мактаби якшанбеи Гратз нақши занонро дар дини яҳудии амрикоӣ тағир дода, онҳоро масъули таълими динӣ ва ҳидояти маънавии ҷавонон гардонид. То замоне ки Гратз дар соли 1869 вафот кард, аксар яҳудиёни амрикоӣ, ки ҳама гуна расмиро гирифтаанд Маълумот дар бораи яҳудиён эҳтимолан бештари он чизеро, ки медонистанд, аз муаллимони зан омӯхтанд.

[1842]
Ҳар Синай, ҷамъомади дуввуми ислоҳоти дини яҳудӣ, аввалин хидмати худро дар Балтимор баргузор мекунад, зеро мавҷи муҳоҷирати яҳудиён аз Аврупои Марказӣ меояд.

Қарори Ҳар Синай дар бораи пайравӣ ба анъанаи анъанавии ҷамъияти ибронии Балтимор дар ҷойгиркунии шаш нуқта Маген Дэвид (Ситораи Довуд) дар тирезаҳои бинои нави худ ҳамчун эълони ифтихори яҳудиён дар Амрико хидмат мекард. Яҳудиёни Олмон дар тӯли ин даҳсола даҳҳо синагогаҳои дигари муҳимро бунёд хоҳанд кард, ки дар байни онҳо Б'най Ешурун (баъдтар маъбади оқил) дар Цинциннати (1842) ва Хонаи маъбади Эману-Эл дар Ню Йорк (1845) ҳастанд. Ҷонатан Сарна мегӯяд: "Намозгузорони ҷавон, шаҳрӣ ва ба боло ҳаракаткунанда [дар Эману-Эл] ҳадафи ҷалби ҷавонон, баланд бардоштани садоқати мазҳабӣ ва кумак ба яҳудиён барои ишғоли мавқеи эҳтироми бештар доранд". "[Эману-Эл] ибодати далерона-гимнҳои олмонӣ, мавъиза, хидмати ихтисоршуда ва мусиқии органикӣ-намунае гузошт, ки ба дигар ҷамъомадҳои ислоҳот тақлид карданд."

[1843]
Дувоздаҳ муҳоҷири яҳудии олмонӣ дар канори Шарқи Поёни Ню Йорк Бнай Брит (Писарони Аҳд) -ро таъсис медиҳанд, ки аввалин ҷомеаи бародаронаи яҳудиёни Амрико мебошад, на ҳамчун дин ё эътиқод, тавассути дини яҳудӣ тавассути мардумият ва фарҳанг.

"Дар гузашта, - мефаҳмонад Ҷонатан Сарна," синагогҳои ҳар як ҷамоат ҳама хидматҳоро ба яҳудиён, аз ҷумла нигоҳубини беморон, дастгирии бевазанон ва ятимон ва кумак ба меҳмонони берун аз шаҳр пешкаш мекарданд. Аммо ҳоло, дар ҳар як ҷамоат синагогҳои сершуморе буданд, ки рақобат мекарданд Бо якдигар.битр) ки яҳудиёнро новобаста аз идеологияи динӣ ба ҳам мепайвандад-метавонад "иттифоқ ва ҳамоҳангӣ" ба вуҷуд орад. "Дар натиҷа, бори аввал ба яҳудиёни амрикоӣ алтернативаи синагога пешкаш карда шуд.

[1845]
Исҳоқ Лизер, хаззан аз ҷамъомади Филаделфия Микве Исроил, Ҷамъияти нашри яҳудиёнро таъсис медиҳад ва бо ин кор қудрати калимаи чопшударо дар нигоҳ доштани дини яҳудӣ дар Амрико нишон медиҳад.

"JPS барои дигар нашрияҳои яҳудӣ ва асарҳои адабӣ замина гузошт" мегӯяд Гари Зола. "Бе макони таблиғи илм, адабиёт ва навиштани яҳудиён, ҷомеаи яҳудиён наметавонист ба як маркази бузурги яҳудиён табдил ёбад."

[1859]
Дар посух ба набудани яҳудиёни яҳудии амрикоӣ дар баробари нооромиҳои сиёсӣ, бисту чор ҷамъомади асосан ашкеназӣ таҳти роҳбарии Шаарай Тефилла аз Ню-Йорк ва Исҳоқ Лизер аз Филаделфия Шӯрои ҳайатҳои исроилиёни амрикоиро ташкил медиҳанд. ба ҳама рӯйдодҳо дар дохил ва хориҷа нигоҳ кунед. "

Як сол пеш, Эдгардо Мортараи 6-солаи итолиёиро аз хонааш бурда, пас аз он ки маълум шуд, ки вай аз ҷониби ҳамшираи шафқаташ пинҳонӣ таъмид гирифтааст, ба калисои католикӣ супорида шуд. Католик дар Италия наметавонад аз ҷониби яҳудиён, ҳатто волидони худаш, ба воя расад.Сарфи назар аз дархостҳои сершумори гурӯҳҳои яҳудиёни мухталифи Амрико, президент Ҷеймс Бученан аз мудохила даст кашид ва изҳор дошт, ки ИМА набояд ба корҳои ҳукуматҳои дигари мустақил дахолат кунад. Бовар доштанд, ки муроҷиати онҳо бо сабаби номуташаккилии худ ноком шуд, пешвоёни яҳудӣ Шӯрои Делегатҳоро таъсис доданд, ки онро дар Шӯрои бонуфузи вакилони яҳудӣ дар Лондон тарҳрезӣ карданд-аммо аз сабаби муноқишаҳои ҷамъиятӣ, танҳо як қисми хурди синагогаҳо дар Амрико иштирок карданд. Бо вуҷуди ин, мегӯяд Гари Зола, "таъсиси Раёсат азми барвақтии яҳудиёни амрикоиро нишон дод, ки нуфузи сиёсии худро дар хона барои дифоъ аз яҳудиёни дар ҳар ҷо истодагарӣ кунанд."

[1862]
Яҳудиён парвандаи худро ба Кохи Сафед мебаранд, пас аз он, ки генерал -майор Улисс С. Грант фармони ихроҷи яҳудиёнро аз минтақаи ҷангаш бо иттиҳоми қочоқ ва пахншавии пахта содир мекунад ва ба онҳое, ки бо ҳабс ва ҳабс бармегарданд, таҳдид мекунад.

Пас аз мулоқот бо Сезар Каскел, яҳудӣ аз Падука, Кентукки ва Конгрессмени Ҷин А.Гурли, президент Иброҳим Линколн ба генерал Ҳенри Ҳаллек фармон дод, ки фармони Грантро бекор кунад. Дар як мулоқоти баъдӣ бо раҳбарони яҳудӣ, президент Линколн эълом дошт: "Маҳкум кардани як синф, ҳадди ақалл гуфтан, ба некӣ бо бадӣ ситам кардан аст. Ба ман маъқул нест, ки як синф ё миллатро ба хотири чанд гунаҳкор маҳкум кунем. " "Ин як намоиши драмавии эътимоди яҳудиён буд" мегӯяд Памела Наделл. "Ҳоло яҳудиён ба президенти Иёлоти Муттаҳида дастрасӣ доштанд." Ҷонатан Сарна илова мекунад: "Ин ҳодиса ба яҳудиён қувват бахшид, ки онҳо метавонанд бар зидди таассуб мубориза баранд ва ҳатто бар зидди як генерали барҷаста ғолиб оянд."

[1873]
Муҳоҷири олмонӣ Раббӣ Исҳоқ Майер Вис Иттифоқи Конгрегатсияҳои Ибрии Амрикоро таъсис дода, баъд аз он аввалин семинарияи қобили раббинӣ дар Амрико-Коллеҷи Иттифоқҳои Ибрӣ дар Цинциннати (1875)-ва Конфронси марказии раввинҳои амрикоӣ (1889) -ро таъсис дод.

Ҷонатан Сарна мегӯяд: "Рабби Ҳаким дар тӯли тамоми кишвар сафар карда, мавъиза мекард, синагогҳои нав мебахшид ва Инҷили ислоҳоти динии яҳудиёнро паҳн мекард." "Дар ниҳоят, ҳадафи муттаҳид кардани ҳамаи яҳудиёни амрикоӣ аз ӯ канорагирӣ кард, аммо ӯ дар пешрафт, институтсионализатсия ва оркестрсозии дини ислоҳоти амрикоӣ муваффақ шуд." Дигар ҳаракатҳои мазҳабии яҳудиёни амрикоӣ баъдтар модели Рабби Визро мутобиқ карданд-як созмони чатрии синагога, семинарияи раббинӣ ва ассотсиатсияи раббинӣ, ки чаҳорчӯбаи ҳаёти динии муташаккили яҳудиёнро дар Амрико ташкил медиҳанд. "Маҳз таъсиси он семинарияҳои яҳудӣ буд, ки аввалин таълими роҳбарияти яҳудиёни маҳаллӣ дар Амрикоро нишон дод", шарҳ медиҳад Дебора Даш Мур. "Шуури яҳудиён меафзуд, ки Амрико ба ҷои идомаи таҷрибаҳои ҷалби пешвоёни Аврупо аз баъзе реквизитҳое, ки ба таҷрибаи Аврупо бегона буданд, яҳудиён ба мӯд кардани он чизҳое шурӯъ карданд, ки онҳоро яҳудияти амрикоӣ номидан мумкин аст."

[1881]
Муҳоҷирати оммавии яҳудиён аз Аврупои Шарқӣ оғоз шуда, яҳудиёни амрикоиро тағир медиҳад.

Погромҳо дар саросари Русия пас аз куштори подшоҳи Искандари II муҳоҷирати даврониеро оғоз карданд, ки ба Амрико тақрибан ду миллион яҳудиёни Аврупои Шарқиро меорад, ки анъанаҳои фарҳангӣ ва мазҳабии онҳо аз анъанаҳои яҳудиёни Аврупои Марказӣ, ки ҳоло дар Амрико бароҳат ҷойгир шудаанд, хеле фарқ мекунанд. Ҷонатан Сарна мегӯяд: "Вақте ки ин муҳоҷирон амрикоӣ шуданд, ниёзҳои мазҳабии онҳо тағир ёфт." "Мисли яҳудиёни Аврупои Марказӣ, ки пеш аз онҳо буданд, онҳо таҷрибаи бештар" тозашуда "-и ибодатро меҷустанд, то ин ки бештар ба мақоми болоравии худ дар ҷомеа мувофиқат кунанд. [Онҳо] бо воридшавии бузург ба саҳнаи динии Амрико барои баробарии динӣ талош мекунанд. Синагогҳои бузурги онҳо ва канторҳо амрикоӣ шудани худ, эътимоди баланд ба худ ва мавқеи худро дар ҷомеа эълон карданд. "

[1912]
Ҳенриетта Солд Ҳадасаҳоро таъсис медиҳад, ки бо мурури замон ба бузургтарин созмони сионистии амрикоӣ ва бузургтарин созмони занон дар Иёлоти Муттаҳида табдил меёбад.

Духтари Раббӣ Бенҷамин Солд, раҳбари рӯҳонии ҷамъомад Оҳеб Шалом дар Балтимор, Ҳенриетта Солд дар сиёсисозии занони яҳудии амрикоӣ нақши муҳим мебозид. 24 феврали соли 1912, сию ҳашт зан худро ҳамчун боби Ҳадаса духтарони духтарони Сион муаррифӣ карданд, пас аз ду сол, дар анҷумани аввалини худ Сзолд аввалин президенти интихоб шуд. Мегӯяд Дебора Даш Мур: "Ҳадаса чанд насли занони яҳудии амрикоиро ба амалҳои сиёсӣ ва иҷтимоӣ аз номи Йишув ва Исроил ҷалб кард."

[1916]
Раҳбари саҳюнистҳои амрикоӣ Луи Брандейс аввалин додраси Суди олии яҳудиён мешавад.

"Таъиноти Брандейс," мегӯяд Гари Зола, "як лаҳзаи муҳим барои яҳудиёни амрикоӣ буд, ки аз дастовардҳои яке аз онҳо фахр мекарданд ва медиданд, ки яҳудиён метавонанд ба зинаҳои баландтарини ҷомеаи Амрико бароянд." "Маълум буд," илова мекунад Памела Наделл, "яҳудӣ, ки бо сабабҳои яҳудӣ худро муайян мекунад, метавонад ба зинаҳои олии ҳукумат боло равад ва ба мардуми Амрико ва миллати мо хидмат кунад."

[1934]
Мордахай М.Каплан, профессори семинари теологии яҳудиён дар Литва, яке аз бонуфузтарин китобҳои яҳудиёни асри 20 менависад, Иудаизм ҳамчун тамаддун: ба сӯи бозсозии ҳаёти амрикоӣ-яҳудӣ.

Тавсифи консепсияи нави дини яҳудӣ, ки барои таъсиси як ҷунбиши нав-яҳудияти реконструктивӣ замина гузоштааст-Каплан таълим дод, ки яҳудият на танҳо дин, балки тамаддуни динамикии динист, ки ба гуфтаи Ҷонатан Сарна, "ҳар як яҳудӣ ва ҳама чизро фаро гирифтааст" Яҳудиён, аз ҷумла замин (маънои Исроил), таърих, забон, адабиёт, роҳҳои мазҳабӣ, ахлоқ, қонунҳо ва санъат. " Вай мегӯяд, ки ду ғояи Каплан дар тамоми соҳаҳои ҳаёти динии яҳудиёни амрикоӣ маъмул гаштаанд. Аввалан, "Таваҷҷӯҳи Каплан ба" тамоми ҳаёти яҳудӣ "таваҷҷӯҳи бештарро ба ҷанбаҳои қаблан беэътиноёнаи ҳаёти яҳудиён, ба мисли санъат, ҳунар, мусиқӣ, драма, рақс ва хӯрок ҳавасманд кард-ва бо мурури замон, барномаҳои фарҳангӣ як қисми Ҳаёти қариб ҳар синагога ва ҷомеаи яҳудиён.Дуввум, муборизи ӯ аз як маркази синагога, ки хонаи ибодатро ба як маркази бисёрҳадафаи ҳафтрӯзаи ҳаёти ҷамъиятии яҳудиён табдил додааст, намунаеро барои маркази синагога гузоштааст. ҳаракат ».

[1943]
Чор калисо-коҳини католикӣ (Ҷон П. Вашингтон), вазири ислоҳоти Ҳолланд (Кларк В. Полинг), мӯътабари методист (Ҷорҷ Л. Фокс) ва раввини ислоҳот (Александр Д. Гуд)-дар баҳр ҳалок мешаванд. ҳамчун қаҳрамонон пас аз киштии корвони онҳо немисҳо торпедо мекунанд.

Мардонро ҳангоми муқовимат бо далерӣ илҳом бахшида, калисоҳо аз камарбандҳои худ даст кашида, даст ба даст дода дуо мегуфтанд Дорчестер дар зери мавҷҳо ғарқ шуд. "Амали якҷояи онҳо як лаҳзаи бузурги рамзӣ буд," мегӯяд Дебора Даш Мур, "арзишҳои муштаракеро, ки яҳудиён, протестантҳо ва католикҳо дар он мубодила мекунанд, ба ҷомеа баён мекунад."

[1945]
Хизмат дар қувваҳои мусаллаҳи ИМА дар давоми Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ як таҷрибаи тағирёбандаи наслҳо барои ним миллион GI-ҳои яҳудӣ мебошад.

Аз бисёр ҷиҳатҳо, мегӯяд Дебора Даш Мур, ин таҷриба як ҳодисаи обхезӣ дар "фаро расидани синни" яҳудиёни амрикоӣ буд. "Сарбозони яҳудӣ аз ҷанг бештар амрикоӣ баромаданд ва бештар яҳудӣ. Онҳо фаҳмиданд, ки вақте ки онҳоро ба қафо тела медоданд ва ин маънои онро дошт, ки онҳо дигар барои қабули шаҳрвандии дараҷаи дуюм омода набуданд: онҳо омода буданд барои ҳуқуқҳои худ ҳамчун яҳудиён бар зидди табъиз мубориза баранд ва барои як давлати яҳудӣ эътироф кунанд, ки Иёлоти Муттаҳида дини яҳудиро ҳамчун як қисми анъанаи дини яҳудӣ ва насронӣ ва онҳо бо амрикоиҳои дигар дар қисматҳои дигари ИМА шинос шуданд ва фаҳмиданд, ки онҳо метавонанд берун аз маҳдудиятҳои хонаҳои кӯдакии худ маскун шаванд ва ҳамгиро шаванд. "

[1947]
Иёлоти Муттаҳида ба сию ду миллати дигар дар овоздиҳии СММ ҳамроҳ шуда, ба тақсими Фаластин ба ду давлат-як яҳудӣ ва як араб даъват мекунад.

Давлати Исроил пас аз як сол истиқлолияти худро эълон мекунад. Ҷенна Вайсман Хоселит мегӯяд, яҳудиён дар саросари ҷаҳон худро "ифтихор ва сабукӣ" эҳсос мекарданд. "Ҳама чиз пеш аз таваллуди Исроил ин қадар тира буд, ки ин ҳодиса як лаҳзаи бузурги ваъда буд." "Сионистҳо ба яҳудиёни амрикоӣ (инчунин дигар ҷамоаҳои диаспора) ҳисси рисолат доданд", илова мекунад Ҷонатан Сарна, "ва ҳадафи гирдиҳамоӣ дар атрофи он."

[1948]
Гурӯҳи пешвоёни ҷомеаи яҳудӣ аввалин донишгоҳи ғайритиҷоратии яҳудиёнро дар Амрико таъсис медиҳанд: Брандейс, дар Уолтхэм, Массачусетс.

Дар ҳоле ки баъзе ҷонибдорони ибтидоии мактаб бовар доштанд, ки Брандейс маълумоти олии олиро ба ақлҳои беҳтарини яҳудиёни Амрико кафолат медиҳад (ки дар акси ҳол аз сабаби квотаи қабул маҳрум карда мешаванд), аввалин президенти Брандейс Абрам Л.Сахар донишгоҳро тасаввур мекард. тӯҳфаи корпоративии яҳудиён ба таҳсилоти олӣ. " Дар ҳақиқат, мегӯяд Гари Зола, "имрӯзҳо яҳудиён ва ғайрияҳудиён аз саросари ҷаҳон дар як муассисаи таълимии дараҷаи аввал таҳсил мекунанд, ки бо ормонҳои зеҳнии яҳудиёни амрикоӣ шинохта шудааст."

[1955]
Бестселлер Вилл Ҳерберг Протестант-католикӣ-яҳудӣ тасдиқ мекунад, ки Амрико як "деги обшавии сегона" аст, ки аз ин се ҷомеаи мазҳабӣ иборат аст.

Ҷонатан Сарна мегӯяд: "Гарчанде ки яҳудиён танҳо 3,2 фоизи шумораи умумии аҳолии Амрикоро ташкил медоданд, онҳо ба туфайли Ҳерберг худро ҳамчун" посбонони сеяки мероси мазҳабии амрикоӣ фаро гирифтаанд ". "Барои ҳама камбудиҳои ошкори худ, далели Ҳерберг тасаввуротро ба даст овард ва гуфтугӯи минбаъдаи диниро дар Амрико ташаккул дод."

[1963]
Яҳудиён дар раҳпаймоии ҳуқуқи шаҳрвандӣ дар Вашингтон, DC нақши намоён доранд.

Пеш аз суханронии Мартин Лютер Кинг, ки аз минбар баромад мекард, президенти Конгресси яҳудиёни Амрико ва ташкилкунандаи раҳпаймоӣ раввин Ҷоахим Принз, раввини ҷомеаи яҳудиёни Берлин дар замони режими Гитлер, стратегияро зери шубҳа гузошт. аз яҳудиёне, ки пешниҳод мекарданд, ки оромона дар паси парда кор кунанд, то тағирот ворид кунанд, вай ба амали шадиди ҷомеавии яҳудиён даъват кард. "Барои Принз ва касоне, ки аз паи ӯ рафтанд," мегӯяд Ҷонатан Сарна, "Ҳолокост на танҳо ҳамчун як нуқтаи умумиҷаҳонӣ буд, ки адолати ахлоқии фаъолиятҳои зиддитеракистиро таъкид кард, балки ҳамчун як истинод ба яҳудиён, ки як далели махсуси яҳудиёнро барои ҷалб кардан фароҳам овард дар ҳаракати ҳуқуқи шаҳрвандӣ. " Президенти UAHC Рабби Морис Эйзендрат, Раббӣ Иброҳим Ҷошуа Ҳешел ва бисёр пешвоёни дигар ва фаъолони яҳудӣ барои эътироз ба беадолатиҳои нажодӣ ба ҷануб сафар мекарданд ва дар соли 1964 матнҳои Қонуни ҳуқуқи шаҳрвандӣ ва Қонун дар бораи ҳуқуқи овоздиҳӣ, ки ҳарду дар Аксияи динӣ таҳия шудаанд Маркази ислоҳоти дини яҳудӣ, ки аз ҷониби президент Линдон Ҷонсон ба имзо расидааст.

[1965]
Сэнди Куфакс дар бозии аввали силсилаи ҷаҳонии Dodgers-Minnesota рад мекунад, зеро он дар Yom Kippur баргузор мешавад.

"Рад кардани Куфакс аз саҳна ба яҳудиёни амрикоӣ ҳисси амиқи ифтихори яҳудияшон дод" мегӯяд Дэвид Элленсон. "Дар ин ҷо, яке аз бузургтарин бозигарони бейсбол дар Иёлоти Муттаҳида бархост ва шахсияти яҳудии худро ва амалияи худро ба ҷаҳон эълон кард. Симои яҳудӣ ҳамчун мустақил, содиқ ба эътиқод ва натарсидан аз тасдиқи арзишҳои худ он замон ва ҳоло ҳам буд мояи ифтихори бузург боқӣ мемонад. "

[1967]
Дар миёни тарси Ҳолокости дигар, вақте ки кишварҳои арабӣ таҳдид мекунанд, ки Исроилро ба баҳр меоранд, яҳудиёни амрикоӣ барои давлати яҳудӣ 430 миллион доллар ҷамъ мекунанд.

Ҷанги шашрӯза бо пирӯзии қатъии Исроил хотима меёбад. Ҷонатан Сарна мегӯяд: "Барои бисёр яҳудиёни амрикоӣ, пирӯзии Исроил на танҳо қаҳрамонии ба Супермен монанд буд". "Ин ба таври васеъ ҳамчун як пирӯзии худи Амрико дониста мешуд." Дэвид Элленсон меафзояд: "Ин ғалабаи ногаҳонӣ ва зоҳиран мӯъҷизаовар, ки ду даҳсола пас аз Ҳолокост ба вуқӯъ пайваст, ба яҳудиёни амрикоӣ оромии коллективӣ ва ҳисси ифтихори қариб беохирро бахшид. Яҳудӣ дигар қурбонӣ набуд."

[1972]
Салли Ҷейн Присанд, хатмкардаи Донишкадаи динии коллеҷи ибронии Иттиҳоди Аврупо, аввалин зани амрикоӣ аст, ки раввин таъин шудааст.

Пас аз ду сол, Сэнди Эйзенберг аввалин зане хоҳад буд, ки раввинҳои барқарорсозӣ Ами Эйлберг дар соли 1985 аввалин зани консервативӣ хоҳад буд. мефаҳмонад Ҷенна Вайсман Хоселит. "Он инчунин ҳаёти яҳудиёни амрикоиро тағир дод ва боиси тағироти лингвистикии дуоҳо шуд-Худо дигар ба истилоҳи Худованд офарида нашудааст ва ҳама гуна ишораҳо ба матриархҳо мавҷуданд-ва бисёр чизҳои дигар."

[1993]
Осорхонаи ёдбуди Ҳолокости Иёлоти Муттаҳида дар шафати Молл Миллӣ дар Вашингтон, DC сохта шудааст.

Осорхонаи ҳукумати ИМА, ки барои ҳифзи хотираи Шоаҳ таъсис дода шудааст ва тибқи як санади якдилонаи Конгресс ба қайд гирифта шудааст, аз он вақт инҷониб ҳар сол тақрибан ду миллион меҳмонро дар бораи таърихи Ҳолокост ва хатарҳои таҳаммулнопазирӣ таълим медиҳад. Гари Зола мегӯяд: "Осорхонаи Ҳолокост як ҳикояи яҳудӣ ва як ҳикояи инсониро бо достони амрикоӣ мепайвандад". "Ва он ба саволҳои тӯлонӣ, ки бисёре аз яҳудиёни амрикоиро ба ташвиш меоранд, сухан мегӯяд: Оё амрикоиҳо-яҳудиён ва ғайрияҳудиён ҳангоми ба вуқӯъ омадани офат кофӣ кор карданд?"

[2000]
Сенатор Ҷозеф Либерман аз Коннектикут аввалин яҳудӣ мешавад, ки аз ҷониби як ҳизби бузурги сиёсӣ ба ноиби президенти ИМА пешбарӣ шудааст.

Ҷонатан Сарна мегӯяд: "Пазироии гарми Либерман аз ҷониби ҷомеаи Амрико паёмро фиристод, ки яҳудӣ набояд барои расидан ба мақоми олии сиёсӣ эътиқод ва амалияи мазҳабии худро қурбон кунад". Хулоса, илова мекунад Дэвид Элленсон, "чиптаи Ал Гор/Ҷозеф Либерман нишон дод, ки яҳудиён дар Иёлоти Муттаҳида то чӣ андоза мустаҳкам ва дар хонаанд."

[2004]
Конгресс қарореро бахшида ба эътироф ва эътирофи 350-умин солгарди ҳаёти ҷамоавии яҳудиён дар Амрикои Шимолӣ ва таъсиси Комиссияи ёдбуди 350-солагии таърихи яҳудиёни амрикоӣ-саъю талоши муштараки Китобхонаи Конгресс, Идораи миллии бойгониҳо ва сабтҳо, яҳудиёни амрикоӣ таъсис дод. Ҷамъияти таърихӣ ва Маркази Яъқуб Радер Маркус аз бойгонии яҳудиёни Амрико.

Гари Зола мегӯяд: "Ин шарикии таърихӣ бори аввал дар таърихи миллати мо чунин ҳамкорӣ [муассисаҳои давлатӣ ва яҳудӣ] дар талоши муштарак барои пешрафти фаҳмиши мо дар бораи таҷрибаи яҳудиёни амрикоӣ сурат гирифт. "Ба як маъно, он" ба синни балоғат расидани "таърихи яҳудиёни амрикоиро нишон медиҳад."

Ин ҷадвал дар асоси гуфтугӯ бо шаш олими машҳури яҳудии амрикоӣ: доктор Гари Зола, дотсенти таҷрибаи яҳудиёни амрикоӣ дар Институти дини яҳудиёни коллеҷ-Цинциннати ва директори иҷроияи Маркази Яъқуб Радер Маркуси яҳудиёни амрикоӣ асос ёфтааст. Архивҳо Профессор Памела Наделл аз Донишгоҳи Амрико, коршиноси таърихи занон Раббӣ Дэвид Элленсон, профессори афкори мазҳабии яҳудӣ ва президенти HUC-JIR доктор Ҷенна Вайсман Хоселит аз Донишгоҳи Принстон, таърихшиноси фарҳангии ҳаёти яҳудӣ профессор Дебора Даш Мур аз Коллеҷи Вассар, ки ба таърихи яҳудиёни амрикоии асри 20 тахассус дорад ва профессор Ҷонатан Сарна аз Донишгоҳи Брандейс, ки китоби 2004 Яҳудиёни Амрико: Таърих китоби солонаи Бунёди оилавии Эверетт Ҷоизаи Миллии Китоби Яҳудиёнро соҳиб шуд.

Филип Манделбаум муҳаррири фароғатии аст Маҷаллаи печондан ва хабарнигор ва суратгир барои Пресс Риджфилд.


Видеоро тамошо кунед: Khám phá Thánh Giá Chúa Kito - Sự gắn kết lịch sử giữa Kito Giáo, Do Thái Giáo, Hồi Giáo (Май 2022).